Ρένα Παυλάκη
Είναι απόγευμα Παρασκευής 28 Φεβρουαρίου 2025. Οι πλατείες έχουν πια αδειάσει από τις εκατοντάδες χιλιάδες των ανθρώπων που τις πλημμύρισαν από το πρωί, για να αποτίσουν φόρο τιμής στις ζωές που τόσο άδικα χάθηκαν στα Τέμπη, σε ένα δυστύχημα τραγικό, τόσο άδικο όσο και παράλογο για την εποχή που ζούμε και τις τεχνολογικές της δυνατότητες. Για να ζητήσουν Δικαιοσύνη. Να ζητήσουν την διαλεύκανση των αιτίων της εθνικής τραγωδίας, την απόδοση των ευθυνών, την τιμωρία των ενόχων.
Οι πολιτικοί αναλυτές μιλούν για τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις στην χώρα από την Μεταπολίτευση. Για πολλούς, η αυλαία του τέλους της Μεταπολίτευσης, έπεσε σήμερα στις πλατείες. Ο επίλογος μιας ολόκληρης ιστορικής περιόδου γράφτηκε από τους πολίτες. Όχι από τα κόμματα. Οι πολίτες που, διαδηλώνοντας ειρηνικά (τα συνήθη επεισόδια σε Αθήνα αι Θεσσαλονίκη δεν αλλάζουν τη μεγάλη εικόνα), ζητούν μια άλλη χώρα, μια άλλη Ελλάδα, ένα άλλο κράτος. Ένα κράτος που θα νοιάζεται. Αυτές είναι οι Μαγικές λέξεις: «Θα νοιάζεται».
Οι πολίτες που έκλεισαν τα αφτιά στην κυβέρνηση, στην αντιπολίτευση, στις ακρότητες των haters και των κάθε λογής ξεφρενιασμένων κηρύκων του μίσους των social media και διαδήλωσαν ειρηνικά για Δικαιοσύνη ,Αλήθεια, Λογοδοσία, για τη μεγάλη αλλαγή που έχει ανάγκη η χώρα.
Το μήνυμα που έστειλε σήμερα το μέγα πλήθος, ήταν ένα και σαφές: «Ως εδώ». Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει έτσι, το κράτος δεν μπορεί να ζητάει άλλες ανθρωποθυσίες και το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να διαιωνίζει τις εγκληματικές εν τέλει παθογένειες δεκαετιών, ελπίζοντας ότι ο κόσμος μονίμως θα ξεχνάει, όπως έχει ξεχάσει πολλά και δεν έχει ανοίξει μύτη. Οι θεσμοί πρέπει να λειτουργήσουν πιο αποφασιστικά, η κουλτούρα της ατιμωρησίας πρέπει να ξεριζωθεί.
Η εθνική τραγωδία των Τεμπών δεν ήταν η αιτία γι αυτή τη συγκλονιστική, ειρηνική διαμαρτυρία. Ήταν μόνο η αφορμή. Ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι της αγανάκτησης, μετά από τόσες τραγωδίες που απλά τις ξεχάσαμε, τις προσπεράσαμε μόλις τις προσπέρασε και η ειδησεογραφία κι έμειναν οι άνθρωποι που έχασαν τους δικούς τους να θρηνούν μόνοι τους, χωρίς καμία προσδοκία δικαίωσης. Το Σάμινα, η Μάντρα, το Μάτι, τα Τέμπη… Τα λάθη δεν διαδάσκουν, η ιστορία επαναλαμβάνεται. Ως εδώ! Δεν πάει άλλο!
Να όμως που τα Τέμπη δεν ξεχάστηκαν και δύο χρόνια μετά το τραγικό δυστύχημα, η απαίτηση για Δικαιοσύνη, Κάθαρση και Λύτρωση, κάθε μέρα που περνάει χωρίς απαντήσεις, διογκώνεται όλο και περισσότερο.
Όμως, υπάρχει και κάτι ακόμη που κινητοποίησε τα πλήθη, που δεν άφησε τα Τέμπη να ξεχαστούν. Κι αυτό το κάτι είναι η διάψευση της προσδοκίας και της ελπίδας.
Ας γυρίσουμε το χρόνο πίσω κατά δύο χρόνια. Λίγους μήνες μετά τα Τέμπη, ακολουθούν οι εθνικές εκλογές. Οι Έλληνες πολίτες επαναβεβαιώνουν την εμπιστοσύνη τους στην ίδια κυβέρνηση που σήμερα αμφισβητούν σε δημοσκοπικά ποσοστά της τάξης του 75% και 80%, αυτήν που κατηγορούν για συγκάλυψη ενός εγκλήματος. Τι συνέβη; Τι άλλαξε;
Η διάψευση των προσδοκιών και της ελπίδας. Αυτό άλλαξε. Μόλις τρεις μήνες μετά το τραγικό δυστύχημα που συγκλόνισε το πανελλήνιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανεκλέγεται πρωθυπουργός της χώρας, έχοντας καλλιεργήσει την πεποίθηση στους Έλληνες πολίτες ότι είναι ο αποτελεσματικός ηγέτης, αυτός που θέλει και μπορεί. Οι Έλληνες πολίτες είχαν την πεποίθηση και την προσδοκία ότι το μαχαίρι θα έφτανε στο κόκκαλο. Δύο χρόνια μετά, τα όσα απίστευτα, απίθανα και παιδαριώδη χαρακτήρισαν την διαχείρισης της υπόθεσης των Τεμπών, διέψευσαν την προσδοκία. Μια από τα ίδια… Η απογοήτευση ήταν αυτή που κατέβασε τον κόσμο στις πλατείες. Μια απογοήτευση όχι παθητική, όχι μεμψίμοιρη, αλλά αποφασισμένη να μετουσιωθεί σε δυναμική διεκδίκηση μιας νέας Ελλάδας που δεν θα θυσιάζει τα παιδιά της (κυριολεκτικά) στον βωμό των παθογενειών της.
Το μήνυμα είναι τόσο εκκωφαντικό που δεν πρέπει και δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο. Το πολιτικό σύστημα της χώρας, αν μέχρι σήμερα εθελοτυφλούσε με έναν τρόπο εγωκεντρικό και αυτάρεσκο, είναι βέβαιο ότι ήρθε αντιμέτωπο με μια πραγματικότητα που δεν μπορούσε να διανοηθεί. Σήμερα διαπίστωσε πόσο αποκομμένη είναι η κοινωνία από την πολιτική. Και αυτήν τη πραγματικότητα οφείλει τώρα να τη διαχειριστεί με σοβαρότητα, όχι με τακτικισμούς και επικοινωνιακές πιρουέτες, όχι με όρους κομματικής επιβίωσης. Άλλωστε, οι σημερινές διαδηλώσεις έδειξαν ότι πλέον ο κόσμος δεν ακούει κανέναν, πόσο μάλλον τα κόμματα. Οι … αυθεντίες κάθε είδους έχουν αποκαθηλωθεί. Αν όντως πήραν το μήνυμα, θα το διαπιστώσουμε την ερχόμενη εβδομάδα όπου η πολιτική αντιπαράθεση θα μεταφερθεί στη Βουλή.
Από όσα ελέχθησαν σήμερα, ξεχωρίζω τις φράσεις του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη:
«Εκείνο το βράδυ, είδαμε το πιο άσχημο πρόσωπο της χώρας στον εθνικό καθρέφτη. Μοιραία ανθρώπινα λάθη ενώθηκαν με χρόνιες ανεπάρκειες του κράτους και εκτροχίασαν βίαια τις βεβαιότητές μας. Τίποτα δεν θα είναι, πια, όπως πριν. Και αυτό, ακριβώς, δείχνει το μέγεθος της μάχης που έχουμε να δώσουμε μέχρι να νικηθεί το «βαθύ κράτος» του παρελθόντος».
Με ξενίζει η αναφορά του Πρωθυπουργού στις βεβαιότητές μας. Μου βγάζει ένα ξάφνιασμα, έναν αιφνιδιασμό, ένα βίαιο ξύπνημα. Ποιες είναι αυτές οι βεβαιότητες; Για τί ακριβώς ήταν σίγουρος και τώρα πια δεν είναι ; Τι δεν ήξερε; Τι δεν είχε αντιληφθεί; Ό,τι κι αν εννοεί, τώρα ξέρει.
Κρατάμε αυτή τη δήλωση. Θα χρειαστεί να τη επαναφέρουμε συχνά στο μέλλον. Ελπίζω να κρύβει μέσα της αλήθεια και αποφασιστικότητα. Την συνειδητοποίηση ότι δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια. Πρέπει να κάνει τις τομές, να αλλάξει το κράτος. Όχι για να επιβιώσει ο ίδιος και η κυβέρνησή του, αλλά για να επιβιώσει η χώρα. Είναι χρέος, είναι καθήκον. Το οφείλει στις ψυχές που χάθηκαν. Για να μην πάει χαμένη η θυσία τους. Για να γεννηθεί ξανά ελπίδα μέσα από την οδύνη και τα δάκρυα.
Το βέβαιο είναι ότι σήμερα στις πλατείες χαράχτηκε μια βαθιά διαχωριστική γραμμή στη νεότερη ιστορία της χώρας. Όντως, τίποτα δεν είναι όπως πριν. Τα Τέμπη αποτελούν πια ένα χρονικό ορόσημο στην ιστορία της Ελλάδας, την αφετηρία της στη πορεία της προς το αύριο. Η ευθύνη της κυβέρνησης και εν γένει του πολιτικού συστήματος, είναι τεράστια. Και η πρόκληση το ίδιο. Αν όχι τώρα, πότε;;;
Η μετα-μεταπολίτευση μόλις ξεκίνησε…
