Νατάσα Παμπρή
Υπόμνημα στο αρμόδιο υπουργείο εστάλη από το Sea Safe Greece για την ανάδειξη και αντιμετώπιση του προβλήματος του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες.
“Η δράση μας βασίζεται στη συμμετοχή των πολιτών (Citizen Science), στη συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα και στη συλλογή αξιόπιστων δεδομένων που μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση και διαχείριση του προβλήματος.
Μέσα από τον 1ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Αλιείας Λαγοκέφαλου, εκατοντάδες πολίτες συμμετέχουν ενεργά, ενώ η πρωτοβουλία έχει ήδη συγκεντρώσει ιδιαίτερα μεγάλη απήχηση και έχει κινητοποιήσει επιστήμονες, επιχειρήσεις και αλιείς από όλη τη χώρα.
Με το παρόν υπόμνημα παρουσιάζουμε συνοπτικά τη δράση, τα πρώτα αποτελέσματα και συγκεκριμένες προτάσεις, με στόχο τη συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του λαγοκέφαλου και των εισβολικών ξενικών ειδών στις ελληνικές θάλασσες” αναφέρεται.
Σημειώνεται ότι όλη η πρωτοβουλία είναι του Ροδίτη ερασιτέχνη αλιέα Μιχάλη Καρποδίνη.
Στο υπόμνημα αναφέρονται τα εξής:
Ο 1ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αλιείας Λαγοκέφαλου αναδεικνύει ένα εθνικό περιβαλλοντικό πρόβλημα
Ο λαγοκέφαλος αποτελεί πλέον μία από τις σοβαρότερες απειλές για τα θαλάσσια οικοσυστήματα της χώρας μας, την επαγγελματική και ερασιτεχνική αλιεία, αλλά και την τοπική οικονομία πολλών νησιωτικών και παράκτιων περιοχών.
Με στόχο την ανάδειξη του προβλήματος και την ενεργή συμμετοχή των πολιτών, δημιουργήσαμε τον 1ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Αλιείας Λαγοκέφαλου, μια πρωτοβουλία με καθαρά περιβαλλοντικό και ενημερωτικό χαρακτήρα. Η πρωτοβουλία αυτή ξεκίνησε ως μια ατομική κίνηση, η οποία εξελίχθηκε σε μια δυναμική συλλογική δράση με ευρεία απήχηση.
Η δράση δεν παρουσιάζεται ως λύση στο πρόβλημα. Αντίθετα, αποτελεί ένα μέσο ευαισθητοποίησης της κοινωνίας, συλλογής πολύτιμων δεδομένων από τους ίδιους τους πολίτες (Citizen Science) και ενίσχυσης του δημόσιου διαλόγου γύρω από ένα ζήτημα που χρόνο με τον χρόνο επιδεινώνεται.
Η ανταπόκριση του κόσμου ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Μέσα σε μόλις μία εβδομάδα, η δράση συγκέντρωσε πάνω από 3 εκατομμύρια προβολές, ενώ οι συμμετέχοντες ξεπέρασαν τους 450. Χιλιάδες πολίτες ενημερώθηκαν, εκατοντάδες συμμετέχουν ενεργά, ενώ επιχειρήσεις και καταστήματα ειδών αλιείας στηρίζουν την προσπάθεια προσφέροντας δώρα, αποδεικνύοντας ότι η κοινωνία επιθυμεί να συμβάλει όταν υπάρχει ένας κοινός στόχος.
Παράλληλα, μέσα από τις συμμετοχές δημιουργείται ένα πολύτιμο αρχείο πληροφοριών σχετικά με την παρουσία και την εξάπλωση του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες, στοιχείο που μπορεί να αξιοποιηθεί από την επιστημονική κοινότητα και τους αρμόδιους φορείς. Ήδη βρισκόμαστε σε συνεργασία με υδροβιολόγους και επιστήμονες από όλη την Ελλάδα αλλά και από το εξωτερικό, ενισχύοντας την αξιοπιστία και τη χρησιμότητα των δεδομένων που συλλέγονται.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι παράλληλα με τη δική μας πρωτοβουλία, ξεκινούν και άλλες παρόμοιες δράσεις από διαφορετικές κοινότητες, όπως από τον χώρο της υποβρύχιας αλιείας, γεγονός που αναδεικνύει τη συνολική κινητοποίηση της κοινωνίας γύρω από το ζήτημα.
Στο πλαίσιο αυτό, αναπτύσσουμε παράλληλα μια εξειδικευμένη εφαρμογή και έναν διαδικτυακό ιστότοπο, μέσω των οποίων θα καταγράφονται συστηματικά οι συλλήψεις λαγοκέφαλων. Η πλατφόρμα θα επιτρέπει τη δημιουργία ενός διαδραστικού, πραγματικού χάρτη καταγραφής, ενώ η εφαρμογή θα συλλέγει δεδομένα όπως γεωεντοπισμό, θερμοκρασία, ατμοσφαιρική πίεση, φάση σελήνης, τρόπο αλιείας, καθώς και πολλά ακόμη σχετικά δεδομένα. Τα δεδομένα αυτά θα διατίθενται ελεύθερα σε επιστημονικούς και περιβαλλοντικούς φορείς, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην έρευνα και την κατανόηση του φαινομένου.
Επιπλέον, θεωρούμε απαραίτητο να εξεταστεί η άρση των υφιστάμενων περιορισμών στα κιλά που μπορούν να αλιευθούν, καθώς μέχρι σήμερα οι ποσότητες που επιτρέπονται είναι περιορισμένες ( έως πέντε κιλά ανά αλιέα). Προτείνουμε ειδικά για τον λαγοκέφαλο να επιτραπεί η απεριόριστη αλίευση, ώστε να ενισχυθεί ουσιαστικά η προσπάθεια περιορισμού του πληθυσμού του.
Παράλληλα, είναι κρίσιμο να υπάρξει οργανωμένη υποστήριξη ως προς τη διαχείριση και απόρριψη των αλιευμάτων. Ζητούμε τη συνεργασία των αρμόδιων φορέων για την εξεύρεση ασφαλών και αποτελεσματικών τρόπων διάθεσης, όπως η μεταφορά των ψαριών σε κατάλληλες εγκαταστάσεις (π.χ. υψικαμίνους) όπου θα μπορούν να καταστρέφονται με ασφάλεια, χωρίς περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Με το παρόν ενημερωτικό σημείωμα καλούμε το Υπουργείο και όλους τους αρμόδιους φορείς να εξετάσουν τρόπους συνεργασίας με την επιστημονική κοινότητα, τους επαγγελματίες και ερασιτέχνες αλιείς, καθώς και τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, ώστε να αναπτυχθούν ολοκληρωμένες δράσεις παρακολούθησης, καταγραφής και διαχείρισης του προβλήματος.
Η προστασία της ελληνικής θάλασσας απαιτεί συνεργασία όλων. Η κοινωνία έχει ήδη δείξει ότι είναι πρόθυμη να συμμετάσχει. Πιστεύουμε ότι η Πολιτεία μπορεί να αξιοποιήσει αυτή τη δυναμική, ενισχύοντας πρωτοβουλίες που προάγουν την ενημέρωση, την επιστήμη των πολιτών και τη συλλογική δράση.
