Ρένα Παυλάκη
Στη σημερινή συνεδρίαση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) είναι στραμμένα τα βλέμματα των κατοίκων της Λέρου, καθώς αναμένεται η γνωμοδότηση για κήρυξη του νησιού σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, στη βάση των πρόσφατων υδρολογικών δεδομένων. Το θέμα ανέλυσε ο Δήμαρχος Λέρου, Τιμόθεος Κωττάκης, μιλώντας στην εκπομπή «Πρωινό Xpress» της Ρένας Παυλάκη στον Real Voice 99,5.
Ο κ. Κωττάκης υπενθύμισε ότι το πρόβλημα της λειψυδρίας δεν είναι σημερινό «Το θέμα υπήρχε και στο παρελθόν. Από την ημέρα που παραλάβαμε τον Δήμο, οι δύο μηχανές αφαλάτωσης που έπρεπε να παράγουν 2.000 κυβικά το 24ωρο, έδιναν μόλις 167 – και σύντομα μηδενίστηκαν». Η σοβαρή αυτή βλάβη οδήγησε τον Δήμο σε αίτημα έκτακτης ανάγκης.
«Κηρυχθήκαμε σε έκτακτη ανάγκη και ήρθαν πλοία του Πολεμικού Ναυτικού που μας έφερναν νερό μέρα παρά μέρα. Χρηματοδοτηθήκαμε από το Υπουργείο Μετανάστευσης λόγω των αναγκών υδροδότησης και του ΚΥΤ Λέρου και αναδομήθηκαν οι μηχανές», σημείωσε. Σήμερα, οι δύο αφαλατώσεις λειτουργούν ξανά στα επίπεδα των 2.000 κυβικών ημερησίως, καλύπτοντας όμως μόνο το μισό νησί.
Η υδροδότηση του υπόλοιπου νησιού γίνεται αποκλειστικά από γεωτρήσεις – μια λύση που πλέον έχει φτάσει στα όριά της.
«Οι στάθμες έχουν κατέβει πολύ χαμηλά. Αυτό που βγάζουν οι γεωτρήσεις το ονομάζουμε νερό… αλλά είναι υφάλμυρο», είπε χαρακτηριστικά ο Δήμαρχος, εξηγώντας ότι η συνεχής άντληση στα νησιά οδηγεί αναπόφευκτα σε θαλασσινό νερό.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι όταν οι γεωτρήσεις σταματήσουν για ένα διάστημα, ο υδροφόρος ορίζοντας μπορεί να εμπλουτιστεί ξανά, ώστε να λειτουργούν στο μέλλον ως «χρυσή εφεδρεία».
Ο κ. Κωττάκης στάθηκε και στο νέο θεσμικό πλαίσιο:
«Στο παρελθόν ήταν πιο εύκολο να κηρυχθείς σε έκτακτη ανάγκη. Τώρα η ΡΑΑΕΥ απαιτεί συγκεκριμένα στοιχεία και τεχνικές αναλύσεις. Είναι ανεξάρτητη αρχή, με καθηγητές του Πολυτεχνείου – δεν υπάρχουν πολιτικές παρεμβάσεις». Όπως είπε, αρκετοί δήμοι βρίσκονται σε αντίστοιχη διαδικασία, με Λέρο και Πάτμο να αναμένονται πρώτες επίσημες ανακοινώσεις.
Το κρίσιμο ζητούμενο σήμερα είναι μία νέα μονάδα αφαλάτωσης παραγωγής περίπου 1.000 κυβικών με τα απαραίτητα συνοδά έργα.
Ο Δήμος έχει καταθέσει εδώ και τρεις μήνες αίτημα στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, στο πλαίσιο του σχετικού προγράμματος του ΕΣΠΑ.
«Πιστεύουμε ότι ο Υπουργός θα υπογράψει τη χρηματοδότηση. Η απόφαση της ΡΑΑΕΥ θα πάει στη νομική υπηρεσία του Υπουργείου και, με το καλό, θα προχωρήσει η διαδικασία. Με τη νέα μονάδα, το πρόβλημα του νησιού θα λυθεί συνολικά», τόνισε ο Δήμαρχος.
Ο Δήμαρχος έσπευσε να ξεκαθαρίσει τη σύγχυση που προκαλεί ο όρος «έκτακτη ανάγκη»:
«Ο κόσμος νομίζει ότι έγινε κάτι ξαφνικά. Δεν είναι έτσι. Η έκτακτη ανάγκη είναι διαδικαστικό εργαλείο για να επιταχυνθούν οι χρηματοδοτήσεις και οι εγκρίσεις. Όταν ένας τόπος δεν έχει νερό, οφείλει το κράτος να μπορεί να δράσει άμεσα και ευέλικτα».
Το μέτρο, όπως είπε, δεν αφορά το αν έβρεξε ή όχι, αλλά την πραγματική κατάσταση των υδροφόρων πόρων και της υποδομής του νησιού.
Κοινωνικές δομές και ευάλωτες ομάδες
Στο τέλος της συζήτησης, ο κ. Κωττάκης σχολίασε και τη συνέχιση της χρηματοδότησης του Κέντρου Κοινότητας Λέρου, ύψους 228.000 ευρώ:
«Είναι δράσεις που πιάνουν τόπο. Όταν αγγίζεις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, αυτό είναι πάνω από έργα και λιμάνια».
Υπογράμμισε ότι σε όλα τα μικρά νησιά, οι κοινωνικές δομές χρηματοδοτούνται σχεδόν αποκλειστικά από ευρωπαϊκούς πόρους, επισημαίνοντας την ανάγκη να διασφαλιστεί η συνέχιση αυτών των προγραμμάτων.
