Ρένα Παυλάκη
Πέθανε σήμερα, Πέμπτη σε ηλικία 80 ετών η Βάσω Παπανδρέου, πρώην βουλεύτρια και υπουργός του ΠΑΣΟΚ.
Η Βάσω Παπανδρέου γεννήθηκε στα Βαλιμίτικα Αιγίου στις 9 Δεκεμβρίου 1944.
Σπούδασε Οικονομικά στην τότε ΑΣΟΕΕ και συνέχισε στην Αγγλία όπου έλαβε μεταπτυχιακό από το πανεπιστήμιο του Λονδίνου και διδακτορικό και στη συνέχεια δίδαξε στην Οξφόρδη.
Είναι ιδρυτικό μέλος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Εξελέγη βουλευτής Επικρατείας με το ΠΑ.ΣΟ.Κ. στις εκλογές του 1985. Έπειτα εξελέγη βουλευτής Β’ Αθηνών στις εκλογές του 1993, του 1996, του 2000, του 2004, του 2007, και του 2009. Το 2012 ετέθη εκτός Κοινοβουλευτικής Ομάδας.
Διετέλεσε Υπουργός Ανάπτυξης (1996-1999), Υπουργός Eσωτερικών (1999-2001) και Υπουργός Περιβάλλοντος (2001-2004).
Ήταν η πρώτη γυναίκα επίτροπος της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ. Έχει επίσης υπάρξει Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής (2009-2012).
Η Βάσω Παπανδρέου ταυτίστηκε με τη μεταπολιτευτική περίοδο και συνδιαμόρφωσε αυτή την εποχή. Η «άλλη Παπανδρέου», που δεν είχε καμία συγγενική σχέση με τον Ανδρέα, αλλά την οποία ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ πάντοτε ξεχώριζε, ήταν μια δυναμική προσωπικότητα, μπροστά από την εποχή της, τεχνοκράτης πριν από τους τεχνοκράτες, και πιο «πολιτικός» από πολλούς άρρενες πολιτικούς, στις δεκαετίες του ’80 και του ’90 οπότε ο σεξισμός υπήρχε ακόμα, και οι γυναίκες ήταν δύσκολο να αναλάβουν θέσης ευθύνης.
Επιδεικνύοντας πυγμή, η Βάσω Παπανδρέου δεν δίστασε να συγκρουστεί ακόμα και με αυτόν τον Ανδρέα Παπανδρέου για τα πιστεύω της, αλλά ούσα η πρώτη Ευρωπαία (ΕΟΚ) επίτροπος και με Ευρωπαίους ηγέτες, μεταξύ αυτών τη Μάργκαρετ Θάτσερ, υπερασπιζόμενη επιτυχώς τις ελληνικές θέσεις. Εργάστηκε και συνεργάστηκε για πολλές μεταρρυθμίσεις του ΠΑΣΟΚ (νόμος για τα αυθαίρετα, ΑΣΕΠ με τον Αναστάσιο Πεπονή), και έμεινε πιστή στις ιδέες της μέχρι τέλους.
Το 1974 γνωρίστηκε με τον Ανδρέα στη Βρετανία ενώ μόλις είχε βρει δουλειά ως βοηθός ερευνήτρια. Τον ακολούθησε. Ήταν ο μέντοράς της θα έλεγαν κάποιοι. Ήταν αυτή που τον έπεισε να μείνει στην Ελλάδα μετά το απογοητευτικό ποσοστό των εκλογών του 1974 είπαν κάποιοι άλλοι.
Τα επόμενα χρόνια η Βάσω Παπανδρέου αναδείχθηκε σε μέλος της ηγετικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ. Ως πρώτη γυναίκα μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπό την προεδρία του Ζακ Ντελόρ χαρακτηρίστηκε «αντι-Θάτσερ». Συνεργάστηκε αρμονικά με τον Ντελόρ, σε περίοδος παράδειγμα για το έργο και τα μέλη της Κομισιόν.
Η σχέση της με τον Ανδρέα Παπανδρέου προϊόντος του χρόνου έγινε πιο απόμακρη. Εμβληματικά τα πλάνα από μια σύνοδο της ΚΕ όταν κατευθύνεται προς τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ για να του δώσει ένα σημείωμα, με το οποίο του ζητούσε τον λόγο επί προσωπικού. «Γνωριζόμαστε καλά εδώ μέσα» της απάντησε. Από «αντι-Θάτσερ» έγινε «μια Παπανδρέου αντι-Παπανδρεϊκή».
Τον Ιανουάριο του 1996 όταν ο Κώστας Σημίτης εξελέγη πρωθυπουργός και ανέλαβε το υπουργείο Ανάπτυξης. Μετά το υπουργείο Ανάπτυξης ανέλαβε τα υπουργεία Δημόσιας Διοίκησης και ΠΕΧΩΔΕ αφήνοντας τη σφραγίδα της. Σταδιακά αποτραβήχτηκε από τα φώτα της δημοσιότητας.
Η Βασιλική (Βάσω) Παπανδρέου διατέλεσε βουλευτής και υπουργός του ΠΑΣΟΚ του οποίου ήταν κορυφαίο στέλεχος επί σειρά ετών, με τον Ανδρέα Παπανδρέου να την προτείνει για επίτροπο της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ (η πρώτη γυναίκα επίτροπος).
Το 1993 συγκέντρωσε 256.831 σταυρούς προτίμησης στην εκλογική περιφέρεια Β΄ Αθηνών, την υψηλότερη επίδοση στη συγκεκριμένη περιφέρεια. Ως επίτροπος στην ΕΟΚ, η Βάσω Παπανδρέου προώθησε τις ελληνικές θέσεις, και συγκρούστηκε με διάφορους Ευρωπαίους ηγέτες, κυρίως τη Μάργκαρετ Θάτσερ.
Η αναφορά στην επίσκεψη στην Τεχεράνη και το μήνυμα με το καπέλο
Στη Βάσω Παπανδρέου που γνώρισε στον Πολιτικό Σύνδεσμο Γυναικών, στην πολιτικό που ποτέ δεν φοβήθηκε να παραδώσει τη σκυτάλη στις νεότερες γυναίκες για να συνεχίσουν τον αγώνα της γυναικείας χειραφέτησης, αναφέρθηκε στην Ολομέλεια η βουλεύτρια και τομεάρχισσα Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., Ρένα Δούρου, που πήρε τον λόγο μόλις έγινε γνωστός στο σώμα ο θάνατος της πρώην υπουργού και επιτρόπου στην, τότε, ΕΟΚ – η πρώτη γυναίκα επίτροπος.
Η Δούρου, που ζήτησε κι έγινε δεκτό από το Προεδρείο της Βουλής να τηρηθεί ενός λεπτού σιγή στη μνήμη της Βάσως Παπανδρέου, θύμισε μάλιστα και τη στάση της Β. Παπανδρέου, «αυτής της σημαντικής γυναίκας πολιτικού», όταν, σε επίσκεψή της στην Τεχεράνη, επέλεξε να φορέσει καπέλο και όχι μαντίλα.
Γεννήθηκε στα Βαλιμίτικα Αιγίου στις 9 Δεκεμβρίου 1944. Σπούδασε Οικονομικά στην τότε ΑΣΟΕΕ και συνέχισε στην Αγγλία όπου έλαβε μεταπτυχιακό από το πανεπιστήμιο του Λονδίνου και διδακτορικό από το πανεπιστήμιο του Reading, και στη συνέχεια δίδαξε στην Οξφόρδη.
Διατέλεσε πρόεδρος του ΕΟΜΜΕΧ (1981-1985), υφυπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας (1985-1986), αναπληρωτής υπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας (1986-1987), αναπληρωτής υπουργός Εμπορίου για τα θέματα της Ελληνικής Προεδρίας στη Κοινότητα (1988-1989), επίτροπος της ΕΟΚ για την Απασχόληση, τις Εργασιακές Σχέσεις και Κοινωνικές Υποθέσεις, το Ανθρώπινο Δυναμικό, την Εκπαίδευση και Κατάρτιση, και την Ισότητα των δύο Φύλων (1989-1993), υπουργός Ανάπτυξης (1996-1999), Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης (1999-2001) και ΠΕΧΩΔΕ (2001-2004) σε κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ. Έδωσε νέες ευκαιρίες εκπαίδευσης, προώθησε την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων, την ισότητα των φύλων, και έδειξε ιδιαίτερη μέριμνα για τους απόμαχους της εργασίας και τα άτομα με ειδικές ανάγκες.
Προώθησε την Ευρωπαϊκή Κοινωνική Χάρτα και κατοχύρωσε τον Κοινωνικό Διάλογο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ανέλαβε πρωτοβουλίες για την ανασυγκρότηση του ΠΑΣΟΚ, και διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στην εκλογή του Κωνσταντίνου Σημίτη στην Πρωθυπουργία. Ως Υπουργός Εσωτερικών θεσμοθέτησε τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ). Με πρωτοβουλία της κατοχύρωσε νομοθετικά τη συμμετοχή των γυναικών σε ποσοστό 33% στους συνδυασμούς των Νομαρχιακών και Δημοτικών εκλογών 2002.
