Κλεοπάτρα Μισαηλίδου
Σε κλίμα γόνιμου διαλόγου και έντονου ενδιαφέροντος πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Δευτέρας12 Ιανουαρίου, στο ΧΑΝΙ, η ανοιχτή εκδήλωση του Δήμου Κω για την παρουσίαση των εναλλακτικών σεναρίων χωρικής οργάνωσης στο πλαίσιο της μελέτης «Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ) Δήμου Κω (ΔΕ Κω, Δικαίου, Ηρακλειδών) – Δήμου Νισύρου (ΔΕ Νισύρου)».
Στην εκδήλωση συμμετείχαν πολίτες, εκπρόσωποι φορέων, επαγγελματίες και στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίοι ενημερώθηκαν αναλυτικά για τις προτεινόμενες κατευθύνσεις ανάπτυξης και οργάνωσης του χώρου για τα επόμενα χρόνια.
Οι μελετητές παρουσίασαν τα βασικά χαρακτηριστικά των εναλλακτικών σεναρίων, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες και τις προκλήσεις κάθε πρότασης για τις Δημοτικές Ενότητες Κω, Δικαίου και Ηρακλειδών.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στους τέσσερις βασικούς άξονες του σχεδιασμού:την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος,την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και των υποδομών,την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και της βιωσιμότητας,καθώς και την ορθολογική διαχείριση του χώρου και των χρήσεων γης.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να θέσουν ερωτήσεις, να εκφράσουν προβληματισμούς και να καταθέσουν προτάσεις, επιβεβαιώνοντας τον ουσιαστικό ρόλο της τοπικής κοινωνίας στη διαμόρφωση του τελικού σχεδίου..
Παράλληλα, υπενθυμίστηκε ότι έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία ειδική διαδικτυακή πλατφόρμα διαβούλευσης, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να συνεχίσουν να καταθέτουν σχόλια και προτάσεις, συμβάλλοντας ενεργά στη βελτίωση και τον εμπλουτισμό του σχεδιασμού.
Ο Δήμος Κω τόνισε ότι η διαδικασία του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου δεν είναι μια τυπική γραφειοκρατική άσκηση, αλλά μια συλλογική προσπάθεια για τη χάραξη ενός βιώσιμου, λειτουργικού και αναπτυξιακού μέλλοντος για το νησί της Κω και τη Νίσυρο.
Η μεγάλη συμμετοχή και το ενδιαφέρον που καταγράφηκε στην εκδήλωση επιβεβαιώνουν ότι οι πολίτες επιθυμούν να έχουν λόγο στον σχεδιασμό του τόπου τους και να συμβάλουν ουσιαστικά στη διαμόρφωση των επόμενων δεκαετιών.
Πιο συγκεκριμένα:
Ο Δήμαρχος Κω Θεοδόσης Νικηταράς, στον χαιρετισμό του, στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία που έχει ο χωρικός και πολεοδομικός σχεδιασμός για το μέλλον του νησιού. Τόνισε ότι, στο πλαίσιο του νέου Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου, προτείνει να τεθεί ανώτατο όριο στις νέες τουριστικές μονάδες, ώστε να μην επιτρέπεται η κατασκευή ξενοδοχείων άνω των 100 κλινών, με στόχο την προστασία της ισορροπίας και της βιωσιμότητας της Κω.
Από την πλευρά του, ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος επεσήμανε ότι η Περιφέρεια εφαρμόζει καινοτόμες πρακτικές για την παρακολούθηση της ανθεκτικότητας των νησιών, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ανέφερε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η συγκρότηση μιας ολοκληρωμένης βάσης δεδομένων, η οποία θα είναι διαθέσιμη σε επιστήμονες και πολίτες μέσα στους επόμενους μήνες, δίνοντας νέα εργαλεία για τον σχεδιασμό πολιτικών. Υπογράμμισε επίσης πως υπάρχουν πλέον οι προϋποθέσεις για έναν συνολικό επανασχεδιασμό του πολεοδομικού μοντέλου των νησιών και γνωστοποίησε ότι η Περιφέρεια θα καταθέσει δική της πλήρη πρόταση για την Κω.
Ο Γενικός Γραμματέας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, Αντώνης Γιαννικούρης, έθεσε ως βασικό ζητούμενο την ιεράρχηση των πραγματικών αναγκών των νησιωτικών περιοχών. Όπως είπε, στην κορυφή βρίσκονται η στεγαστική κρίση, οι υποδομές και η επάρκεια νερού, ειδικά μέσω έργων αφαλάτωσης, τονίζοντας ότι χωρίς αυτά δεν μπορεί να υπάρξει υγιής αναπτυξιακή πορεία.
Η Αλεξάνδρα Παπαδήμα και η ομάδα της παρουσίασαν το πρόγραμμα πολεοδομικών μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», στο οποίο έχουν ενταχθεί οι δήμοι Κω και Νισύρου στο δεύτερο στάδιο εφαρμογής. Το πρόγραμμα υλοποιείται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με το ΤΕΕ ως φορέα υλοποίησης. Κατά την παρουσίαση των εναλλακτικών προτάσεων για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο, τόνισε την ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις στον χωρικό σχεδιασμό των νησιών και προανήγγειλε την υποβολή μιας συνολικής πρότασης.
Η μελέτη που αφορά τους δύο δήμους οργανώθηκε σε τρεις βασικές κατευθύνσεις. Πρώτα καθορίστηκαν οι στόχοι, το αντικείμενο και το χρονοδιάγραμμα του έργου. Στη συνέχεια εξετάστηκε η υφιστάμενη κατάσταση μέσα από πληθυσμιακά δεδομένα, τις υπάρχουσες υποδομές και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Τέλος, διαμορφώθηκαν διαφορετικά σενάρια ανάπτυξης, ώστε να επιλεγεί εκείνο που ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες του νησιού.
Στο αρχικό σκέλος της παρουσίασης αναλύθηκε το πλαίσιο του σχεδίου, που περιλαμβάνει τη χρηματοδότηση, τη διοικητική του δομή, τη θέση του στο σύστημα χωρικού σχεδιασμού, καθώς και την περιοχή εφαρμογής και το χρονοδιάγραμμα. Στη δεύτερη ενότητα αποτυπώθηκε η σημερινή εικόνα της Κω και της Νισύρου, με στοιχεία για τον πληθυσμό, τη χρήση γης, την πολεοδομική διάρθρωση, τις μεταφορές και τους κινδύνους από φυσικά φαινόμενα, ενώ παρουσιάστηκε και ανάλυση SWOT.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον δείκτη τουριστικής πίεσης, ο οποίος προκύπτει από τη σχέση του αριθμού των τουριστικών κλινών με τον μόνιμο πληθυσμό. Για τον Δήμο Κω καταγράφηκαν 65.952 κλίνες χωρίς τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, ενώ με την προσθήκη των καταλυμάτων τύπου Airbnb ο αριθμός φτάνει τις 71.448, γεγονός που κατατάσσει όλες τις δημοτικές ενότητες στην κατηγορία περιοχών με πολύ υψηλή τουριστική ανάπτυξη.
Η τρίτη φάση της μελέτης επικεντρώθηκε στη διαμόρφωση εναλλακτικών προσεγγίσεων, με καθορισμό στόχων, αρχών και κριτηρίων αξιολόγησης, καθώς και με πρόβλεψη για τη λειτουργία ψηφιακής πλατφόρμας, μέσω της οποίας οι πολίτες θα μπορούν να συμμετέχουν στη διαδικασία.Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης υπήρξε έντονος διάλογος, με φορείς, επιχειρηματίες και κατοίκους να εκφράζουν ανησυχίες για τα όρια αντοχής του νησιού, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τους υδατικούς πόρους και τις υποδομές.
Οι μελετητές έδωσαν απαντήσεις στα ερωτήματα που τέθηκαν, ενώ αρκετοί παρευρισκόμενοι δήλωσαν ότι θα υποβάλουν πιο αναλυτικά τις θέσεις τους μέσω της πλατφόρμας συμμετοχής.
Το κλίμα χαρακτηρίστηκε από έντονες αντιπαραθέσεις και διαφορετικές προσεγγίσεις γύρω από το μέλλον της Κω.
