Ρένα Παυλάκη
Όταν ένας καλλιτέχνης που αποτελεί πραγματικό «εθνικό κεφάλαιο» φεύγει, θα περίμενε κανείς ότι το ελάχιστο κοινό έδαφος, η αναγνώριση της προσφοράς του, θα μπορούσε να ενώσει τα κόμματα έστω για λίγες ώρες.
Αντ’ αυτού, είδαμε ξανά αυτό που ξέρουμε καλά: την αντιπολίτευση να απέχει, μη τυχόν και θεωρηθεί πως για λίγες ώρες κατεβάζει τα λάβαρα της σύγκρουσης.
Με αφορμή την απώλεια του Σαββόπουλου, ο συνθέτης Δημήτρης Παπαδημητρίου ρωτήθηκε αν σήμερα υπάρχουν ακόμη μεγάλοι δημιουργοί. Η απάντησή του ήταν ο καθρέφτης της εποχής μας:
«Η μεγαλοσύνη βρίσκεται όχι μόνο στον καλλιτέχνη, αλλά και στην εποχή και στο κοινό. Οι μεγάλοι υπάρχουν πάντα· οι μεγάλες εποχές δεν υπάρχουν πάντα. Και η στιγμή που το κοινό έχει ανάγκη από κάτι μεγάλο δεν είναι πάντα. Η ελληνική κοινωνία μπορεί να μην έχει ανάγκη σήμερα έναν μεγάλο – και να υπάρχουν δέκα…»
Όταν στην πολιτική ζωή κυριαρχούν μικροψυχία, μικροπρέπεια και μικροπολιτική, τότε είναι φανερό ότι ζούμε σε μικρές εποχές.
Και είναι πραγματικά θλιβερό αυτές οι “αρετές” να χαρακτηρίζουν την Κεντροαριστερά και την Αριστερά. Tη μία που θέλει – αλλά αδυνατεί – να πλασαριστεί ως αξιόπιστη εναλλακτική διακυβέρνηση, και την άλλη που κρατά αυτάρεσκα για τον εαυτό της το υποτιθέμενο ηθικό πλεονέκτημα.
Αν το έργο ενός δημιουργού δεν χωρά στο κομματικό manual, τότε – κατά την αντιπολίτευση – δεν χωρά ούτε στη συλλογική μνήμη.
Η προσφορά του; Η επίδρασή του σε γενιές; Το ότι είναι κομμάτι του συλλογικού μας συναισθήματος; Όλα αυτά μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα μπροστά στη μεγάλη αρχή: «Ή δικός μας – ή δεν υπάρχει».
Κι έτσι, η πανελλήνια αγάπη που είδαμε στην κηδεία του αποκαλύπτει μια θλιβερή αντίφαση: ο λαός μπορεί να αναγνωρίζει το μέγεθος, αλλά τα κόμματα δεν έχουν ακόμη μάθει να σέβονται κάτι που ξεπερνά τις μικρές πολιτικές τους ανάγκες.
Ο Σαββόπουλος, με τη μουσική του, ένωσε.
Η πολιτική, για άλλη μία φορά, διάλεξε να διχάσει — ακόμη και εκεί που δεν υπήρχε λόγος.
Κι αυτό, δυστυχώς, λέει πολλά για το ποιος τελικά αξίζει να λέγεται «εθνικό κεφάλαιο».
Τελικά, ακόμη και πεθαμένος, τους δοκίμασε: ποιοι μπορούν να σταθούν μπροστά στον ελληνικό λαό χωρίς να κρύβονται πίσω από πρόσκαιρες σκοπιμότητες και ποιοι προτίμησαν να αφήσουν την Ιστορία να τους ψάχνει και να μην τους βρίσκει στις φωτογραφίες.
ΥΓ: Τουλάχιστον ο Αλέξης Χαρίτσης υπήρξε ειλικρινής. Καλύτερα η ευθεία παραδοχή, παρά οι παιδαριώδεις δικαιολογίες που προσβάλλουν ακόμη περισσότερο τη μνήμη του εκλιπόντος — και τη νοημοσύνη του κόσμου.
