Δέσποινα Κουλούμπρη
Ο «χώρος» που μας ενώνει Του Αρχιτέκτονα Γεωργίου Σάββενα.
Με αφορμή την συζήτηση, σχετικά με τη μεταβίβαση του χώρου του Παλιού Νοσοκομείου της Ρόδου στην Περιφέρεια Ν. Αιγαίου, καταθέτω μερικές σκέψεις που “ψιθυρίζω” εδώ και χρόνια.
Κάθε πόλη κρύβει μέσα της ορισμένους τόπους που δεν είναι απλώς γεωγραφικά σημεία.
Είναι τόποι μνήμης, ταυτότητας και προοπτικής.
Τόποι που συνδέουν το χθες με το αύριο.
Ένας τέτοιος τόπος είναι και ο χώρος του Παλιού Νοσοκομείου της Ρόδου.
Μια τόσο σημαντική εξέλιξη, προσφέρει την ευκαιρία να ενταχθεί ο χώρος αυτός, σε έναν συνολικό σχεδιασμό με μακροπρόθεσμο ορίζοντα για το μέλλον της πόλης.
Ίσως έχει έρθει η στιγμή να δούμε κάποια σημεία της πόλης, ως ένα ενιαίο σύνολο.
Ως έναν χώρο που μπορεί να ενώσει την ιστορία της Ρόδου, με το μέλλον της.
Ο χώρος του παλαιού Νοσοκομείου, συνορεύει με τη μοναδική πράσινη ζώνη που εκτείνεται ανάμεσα στη Μεσαιωνική Πόλη, το Ιστορικό Κέντρο και τη Νέα Πόλη.
Μια περιοχή που ενώνει την μεσαιωνική πόλη, το ιστορικό κέντρο και την νέα πόλη. Εκεί όπου συμπυκνώνονται στρώματα ιστορίας, πολιτισμού και συλλογικής μνήμης.
Η περιοχή περιλαμβάνει το Παλιό Νοσοκομείο, τη Ροδιακή Έπαυλη, τα Θέρμαι, τη Σχολή Τουριστικών Επαγγελμάτων, το Γηροκομείο, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και σημαντικούς ελεύθερους χώρους πρασίνου.
Στον σύγχρονο κόσμο, η ανάπτυξη δεν παράγεται πλέον μόνο από το εμπόριο, τις υποδομές ή τον τουρισμό.
Παράγεται κυρίως από τη γνώση, την έρευνα, την καινοτομία και την ικανότητα μιας κοινωνίας να δημιουργεί νέες ιδέες.
Για τον λόγο αυτό, θεωρώ ότι το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα ενός νέου αναπτυξιακού μοντέλου για τη Ρόδο.
Η γεωγραφική θέση του νησιού, η ιστορία του, η διεθνής αναγνωρισιμότητά του και η μοναδική πολιτισμική του κληρονομιά, δημιουργούν προϋποθέσεις που ελάχιστες πόλεις της Μεσογείου διαθέτουν.
Πάνω σε αυτές τις βάσεις θα μπορούσε να αναπτυχθεί ένα Διεθνές Πανεπιστημιακό και Ερευνητικό Κέντρο με ευρωπαϊκή ακτινοβολία.
Ένας τόπος συνάντησης φοιτητών, ερευνητών, πολιτισμών και ιδεών.
Ένας τόπος όπου η ιστορία δεν θα λειτουργεί ως μουσείο του παρελθόντος, αλλά ως αφετηρία δημιουργίας για το μέλλον.
Φαντάζομαι μια ενιαία διαδρομή πολιτισμού, γνώσης και πρασίνου.
Έναν αστικό χώρο ανοιχτό στους κατοίκους και τους επισκέπτες.
Έναν χώρο περιπάτου, μελέτης, διδασκαλίας, πολιτιστικών δράσεων και κοινωνικής συνάντησης.
Έναν χώρο όπου η καθημερινότητα της πόλης θα συναντά την επιστήμη.
Όπου η γνώση θα παράγεται και θα διαχέεται.
Όπου νέες ιδέες θα γεννιούνται.
Όπου η οικονομική ανάπτυξη θα προκύπτει ως αποτέλεσμα της δημιουργίας και όχι μόνο της κατανάλωσης.
Φυσικά, ένα τέτοιο εγχείρημα απαιτεί συνολικό σχεδιασμό.
Απαιτεί πολεοδομική οργάνωση, σαφείς χρήσεις γης, λειτουργικά δίκτυα μετακινήσεων και μακροπρόθεσμη στρατηγική.
Πάνω απ’ όλα, όμως, απαιτεί συλλογική πίστη ότι η Ρόδος μπορεί να διεκδικήσει κάτι μεγαλύτερο από τη διαχείριση της καθημερινότητάς της.
Οι πόλεις που αφήνουν αποτύπωμα στην ιστορία δεν είναι εκείνες που περιορίζονται στη διαχείριση των προβλημάτων τους.
Είναι εκείνες που τολμούν να οραματιστούν το μέλλον τους.
Ίσως λοιπόν η συζήτηση για το Παλιό Νοσοκομείο να είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια συζήτηση για ένα κτίριο ή έναν δημόσιο χώρο.
Ίσως να είναι η αφορμή για να ξανασυζητήσουμε τι τόπο θέλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές.
Γιατί, τελικά, οι σημαντικοί χώροι δεν είναι αυτοί που καταλαμβάνουν μια θέση στον χάρτη, αλλά στο κοινό μας μέλλον.
