Ρένα Παυλάκη
Με αφορμή την συνεδρίαση την προσεχή Παρασκευή της Επιτροπής Οικονομικών των ΟΤΑ στην ΚΕΔΕ, της οποίας είναι μέλος, ο Μανώλης Σαββής, με μακρά θητεία στην αυτοδιοίκηση και καλός γνώστης των οικονομικών, τοποθετήθηκε σε θέματα που αφορούν την οικονομική κατάσταση και διαχείριση του Δήμου Ρόδου, τα οποία έχουν τεθεί το τελευταίο διάστημα στον δημόσιο διάλογο. Στοιχεία τα οποία σκιαγραφούν έναν Δήμο που ενώ θα μπορούσε να είναι από τους πλέον εύρωστους στη χώρα, εν τούτοις παρουσιάζει χαρακτηριστική αδυναμία διαχείρισης των πόρων του, τόσο σε επίπεδο εισπραξιμότητας, όσο και σε επίπεδο διεκδίκησης επιπλέον πόρων και αξιοποίησής τους. Αποτελεί δε πεδίο προβληματισμού το παράδοξο, την ίδια ώρα που η δημοτική αρχή υπό τον Αλέξανδρο Κολιάδη έχει υιοθετήσει ως μόνιμη αιτιολογία του ανύπαρκτου έργου της την έλλειψη πόρων, την ίδια ακριβώς στιγμή είναι εκκωφαντική η αδιαφορία και η απραξία της στη εξεύρεση νέων χρηματοδοτικών πηγών και εργαλείων και διεκδίκησης επιπλέον πόρων.
Μιλώντας στον RV και τη Ρένα Παυλάκη, ο κ. Σαββής, ο οποίος επί ένα χρόνο περίπου ήταν ειδικός σύμβουλος του Αλέξανδρου Κολιάδη, αλλά παραιτήθηκε όταν είδε ότι δεν υπήρχε διάθεση να προχωρήσει το παραμικρό, μέσα από πολλά παραδείγματα, κατέληξε στο αυταπόδεικτο συμπέρασμα ότι ο Δήμος Ρόδου δεν είναι από τα καλύτερα παραδείγματα οικονομικής διαχείρισης και αξιοποίησης των πόρων.
Η συνήθης δικαιολογία της καμένης γης
Στη συνηθισμένη και τετριμμένη δικαιολογία της καμένης γης που και η σημερινή δημοτική αρχή χρησιμοποίησε κατά κόρον, αναφέρθηκε ο κ. Σαββής λέγοντας ότι “το νέο θεσμικό πλαίσιο που σχεδιάζει το Υπουργείο Εσωτερικών, πρέπει να εξαλείψει αυτές τις δυνατότητες, να χρησιμοποιείται ως επιχείρημα η καμένη γη για κάθε νέα δημοτική αρχή που αρχίζει με καμένη γη, αρχίζει με επισκέψεις σε εισαγγελείς, μετά καταλήγει όχι κάναμε λάθος και έτσι δημιουργείται μια επικοινωνιακή κυρίως λειτουργία και όχι η πραγματική διάσταση των γεγονότων. Το είδαμε στον Δήμο Ρόλου και σε αυτή τη δημοτική αρχή. Από την πρώτη μέρα παρέλαβε, πριν ακόμα διαβάσει τα οικονομικά, καμένη γη. Μετά είδαμε να λένε, όχι, δεν ήταν έτσι, απλώς διαφωνούσαμε με τη διαχείριση. Άλλα στην αρχή, άλλα στη συνέχεια. Πολλές φορές επικαλείται η δημοτική αρχή ότι βρήκε καμένη γη. Σε ένα Δήμο, πλούσιο και σε δυνατότητες είσπραξης, πλούσιο και σε πόρους που μπορεί να έχει από πολλές πηγές. Βλέπε ακίνητη περιουσία, βλέπε τέλη παρεπιδημούντων και λόγω τουρισμού. Από ελεγχόμενη στάθμιση αν είχε, αν ήταν οργανωμένη. Και πολλούς άλλους πόρους. Αυτό που οφείλει να κάνει κανείς είναι πώς θα βελτιώσει τις δυνατότητες του να εκτελέσει έργο” ανέφερε ο κ. Σαββής.
Αδυναμία ή απροθυμία είσπραξης των οφειλών;
Ο κ. Σαββής συμφώνησε με τα στοιχεία που προ ημερών παρουσίασε στον RV ο Στέργος Στάγκας, όσον αφορά τις ανείσπρακτες οφειλές προς τον Δήμο, ύψους περίπου 60 εκατ. ευρώ.
“Συμφωνώ απόλυτα και με τη διαπίστωση, αλλά πρέπει εδώ να δούμε τι ενέργειες έχουν γίνει για να βελτιωθεί η εισπραξιμότητα.” ανέφερε. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι μέρος αυτών των οφειλών δεν δύνανται πλέον να εισπραχθούν , αφού με την παρέλευση της 20ετίας πρέπει να παραγραφούν. Όταν αυτό δεν συμβαίνει, “όταν παρουσιάζουν απαιτήσεις που έχουν μηδαμινή πιθανότητα να εισπραχθούν ή δεν έγινε κάτι για να εισπραχθούν, τότε η εικόνα που αφορά τον ισολογισμό είναι εντελώς παραποιημένη” δήλωσε ο κ. Σαββής.
Το θέμα πάντως της εισπραξιμότητας των οφειλών οι δήμοι θα το αντιμετωπίσουν πολύ έντονα και με νέους όρους με τον νέο υπό διαμόρφωση Κωδικα Αυτοδιοίκησης.
“Όσον αφορά την ανομοιογένεια ως προς την εισπραξιμότητα των Δήμων, είχα προτείνει και χαίρομαι που πέρσι ο κ. Λιβάνιος στην ομιλία του στο Συνέδριο της Κρήτης είπε ότι δεν μπορεί να δίνουμε τους ίδιους πόρους στους Δήμους που έχουν τέτοιες μεγάλες αντιθέσεις και διαφοροποίησες, δηλαδή ένας Δήμος που έχει εισπραξιμότητα 10% να παίρνει το ίδιο ποσό με έναν Δήμο που πράγματι κάνει προσπάθεια και έχει εισπραξιμότητα 70%. Ισοδύναμος Δήμος μιλάω, μπορεί να είναι και διπλανός” ανέφερε ο κ. Σαββής καταδεικνύοντας ότι αν ο Δήμος Ρόδου δεν βελτιώσει την εισπραξιμότητά του, θα δυσκολευτεί πολύ να πάρει πόρους από το κεντρικό κράτος.
Επιπλέον, αναφέρθηκε στα μεγάλα ποσά που ο Δήμος Ρόδου δαπανά κάθε χρόνο για υποχρεώσεις της ΔΕΥΑΡ και που συνολικά ανέρχονται σε πολλά εκατομμύρια ευρώ. Πρόκειται για την πληρωμή των δανείων της ΔΕΥΑΡ στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, όπου ο Δήμος Ρόδου είναι εγγυητής, αλλά και για τις οφειλές πολλών εκατομμυρίων ευρώ της ΔΕΥΑΡ προς την ΔΕΗ που δεν παρουσιάζονται στον ισολογισμό του Δήμου . Και όχι μόνο αυτό. Οι ταμιακές υπηρεσίες του Δήμου είναι υποχρεωμένες να απαιτήσουν τα χρήματα αυτά από τη ΔΕΥΑΡ, κάτι που δεν γίνεται.
Το μόνιμο παράπονο “η κυβέρνηση δεν μου δίνει λεφτά”
Ο κ. Σαββής αναφέρθηκε και την άλλη “καραμέλα” της Δημοτικής Αρχής ότι ενώ ζητάει λεφτά από την κυβέρνηση για έργα, δεν βρίσκει ανταπόκριση.
“Είχα την εμπειρία για πολλά χρόνια και εγώ να συμμετέχω σε αυτό το ανταγωνιστικό περιβάλλον για τη διεκδίκηση των πόρων. Η εμπειρία μου λέει και παρακολουθώντας και μέχρι σήμερα ότι όταν τεκμηριώνεις, ωριμάζεις, δικαιολογείς, κοστολογείς ένα αίτημα, οι πιθανότητες να πάρεις χρήματα είναι πολύ μεγάλες. Όταν λείπουν αυτά τα κριτήρια, οι πιθανότητες είναι μηδαμινές. Και πολλές φορές χρησιμοποιείται αυτή η φράση “γιατί δεν μου δίνουν λεφτά” για να καλύψουν άλλες αδυναμίες, είτε δικές τους διαχειριστικές, είτε για να κάνουν και ένα πολιτικό παιχνίδι αντιπαράθεσης”, ανέφερε
Τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα έχουν κανόνες, απαιτούν ελέγχους
Ως επιβεβαίωση της απροθυμίας του Δήμου Ρόδου να διεκδικήσει πόρους από συγχρηματοδοτούμενα προγάμματα όπως είναι πχ το ΕΣΠΑ, ο κ. Σαββής επικαλέστηκε η απένταξη του έργου στη νέα μαρίνα της Ρόδου. Αφορμή για την ερώτηση που ετέθη στον κ. Σαββή ήταν η δήλωση του Στέργου Στάγκα ο οποίος προ ημερών δήλωσε στον RV ότι η Δημοτική Αρχή Ρόδου δεν ενδιαφέρεται να εντάξει έργα σε αυτά τα προγράμματα δεδομένου ότι διέπονται από αυστηρούς κανόνες και συνεπάγονται αυστηρούς ελέγχους από την ΕΕ.
“Το επιβεβαιώνει η εξέλιξη που είχε το μεγάλο έργο στην Ακαντιά. Η απένταξή του οφειλόταν στο ότι ο Δήμος δεν ολοκλήρωσε τις προτάσεις και παρατηρήσεις των ελέγχων που έγιναν από την διαχειριστική αρχή”, δήλωσε ο κ. Σαββής.
Η προτίμηση στις απευθείας αναθέσεις
Ο κ. Σαββής σχολίασε και την… αδυναμία της Δημοτικής Αρχής προς τις απευθείας αναθέσεις έργων οι οποίες γίνονται από ίδιους πόρους, αντί να διεκδικήσει χρήματα από άλλες πηγές και να κάνει μειοδοτικούς διαγωνισμούς. Παρατήρησε μάλιστα το οξύμωρο από την μια να παραπονιέσαι ότι δεν έχεις πόρους και από την άλλη να κάνεις απευθείας αναθέσεις (διαδικασία διαπραγμάτευσης). Αναφέρθηκε μάλιστα σε πολύ πρόσφατο παράδειγμα:
“Πρόσφατα ανακοινώθηκε με απευθείας αναθέσεις και με ιδίους πόρους περίπου στους 1.800.000 €, ασφαλτοστρώσεις δρόμων στη Ρόδο και στην Ιαλυσό, επικαλούμενη η Δημοτική Αρχή την Bora, τις πλημμύρες που είχαμε πριν ακριβώς έναν χρόνο. Και anρωτιέμαι, μετά από 12 μήνες μπορεί να επικαλούμαστε με τέτοια ευκολία ότι είχαμε ζημιές σε οδικό δίκτυο – που αυτό το οδικό δίκτυο βεβαίως έπαθε ζημιές αλλά ήταν λειτουργικό μέχρι σήμερα και παραμένει λειτουργικό; Και μάλιστα σε έρευνα μου διαπίστωσα μέσω του Διαύγεια ότι οι εκπτώσεις που έγιναν σε αυτές τις απευθείας αναθέσεις με τον τίτλο “διαπραγμάτευση” ήταν 5% και 10% όταν αυτά τα έργα, όταν δημοπρατούνται η έκπτωση είναι 35-40%. Για εκεί λεφτά υπάρχουν δηλαδή από ιδίους πόρους. Το 1.800.000 με 5% έκπτωση. Επικαλούμαστε αδυναμία πόρων και με πολλή ευκολία δίνουμε από ιδίους πόρους σε απευθείας αναθέσεις” δήλωσε ο κ. Σαββής και πρόσθεσε:
“Μια πρόταση που έχω σκοπό να κάνω είναι ότι πρέπει να μπει πλαφόν στο θέμα των απευθείας αναθέσεων, να μην ξεπερνάει κάποιο ποσοστό από τους προϋπολογισμούς των Δήμων. Δεν μπορεί να το χρησιμοποιούμε συνεχώς και επιπλέον να ελέγχουμε αν το κόστος της απευθείας αναθέσεως είναι συμβατό με την αγορά. Δηλαδή δεν μπορεί ένα στυλό μπικ απ’ το περίπτερο να κάνει 2 ευρώ και εγώ να κάνω απευθείας ανάθεση και να αγοράζω 5 ευρώ το ένα. Δεν θα είναι νομότυπο” ανέφερε.
Στα αζήτητα τα 50 δισ. των ΣΔΙΤ για τα 11 σχολεία κα τα 2 κλειστά γυμναστήρια
Ως κραυγαλέο παράδειγμα απροθυμίας και αδράνειας της Δημοτικής Αρχής να διεκδικήσει πόρους και να κάνει έργα είναι και τα 50 εκατ. των ΣΔΙΤ για 11 σχολεία και 2 κλειστά γυμναστήρια στο νησί της Ρόδου, τα οποία είναι εγκεκριμένα από την κυβέρνηση, μια πρωτοβουλία του αείμνηστου Φώτη Χατζηδιάκου, που δεν έχει κάνει βήμα προόδου από το 2018. Με το θέμα αυτό ασχολήθηκε επισταμένως ο Μανώλης Σαββής ως ειδικός σύμβουλος του Αλέξανδρου Κολιάδη, χωρίς ωστόσο αποτέλεσμα αφού η δημοτική αρχή αδιαφόρησε επιδεικτικά. Παρότι το θέμα έχει τεθεί ως ερώτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο, ο απαντήσεις που δόθηκαν είναι μνημείο αοριστίας που φανερώνει την περίεργη άρνηση της δημοτικής αρχής να αξιοποιήσει αυτά τα χρήματα.
“Επειδή αυτό το θέμα το ξέρω σε όλη τη λεπτομέρεια, το διαχειρίστηκα πάρα πολύ καλά και πριν φύγω, είχα δώσει και όλες τις ενέργειες που έπρεπε να γίνουν, μιλάμε από τον προηγούμενο Νοέμβρη. ‘Εχει περάσει ένας χρόνος, για 15 χιλιάρικα δαπάνη που είναι ο οικονομικός σύμβουλος που θα επικαιροποιούσε το τελικό κόστος των σχολείων. Δεν έχει προχωρήσει το παραμικρό. Για 15 χιλιάρικα, για 15 χιλιάρικα. Και 20 χιλιάρικα να γίνει η έρευνα από την αρχαιολογία ούτως ώστε να μπορέσει να προχωρήσει η διαδικασία για να μπορεί ο ανάδοχος που θα προκύψει να είναι έτοιμος να τα κτίσει και με δημοπρασία που θα γίνει από το Δημόσιο, όχι από τον Δήμο. Αυτό. το ότι η δημοπρασία θα γίνει από το Δημόσιο, δεν ξέρω είναι αρνητικό ή θετικό για τον Δήμο, δεν ξέρω. Η αλήθεια με προβληματίζει. Το τελικό κόστος των ΣΔΙΤ, μετά από αυτά τα 15-20 χιλιάρικα, για να προχωρήσει η διαδικασία ανακήρυξης των αναδόχων, είναι το πολύ άλλα 100 χιλιάρικα συνολικά . Και μιλάμε για 50 εκατομμύρια. Δεν ξέρω αν μπορούσε στον Δήμο να έρθει ξανά ένα τέτοιο μεγάλο ποσό και μάλιστα μαζικό για 11 σχολεία, συν 2 κλειστά γυμναστήρια. Και σήμερα είμαστε ακριβώς στο 2018. Ό,τι έγινε το 2018. Όταν σε άλλους Δήμους – και μάλιστα προχτές πρόσφατα είχα την κοινωνία με τον Δήμο Χανίων – έχει μπει ανάδοχος. Να σας θυμίσω όμως ότι η πρώτη αντίδραση του Δημάρχου μετά την παρένθεση μου ήταν ότι δεν υπάρχουν λεφτά, δεν υπάρχει κωδικος, δεν ήξεραν καν τι είναι τα ΣΔΙΤ”, ανέφερε ο κ. Σαββής.
Λογοδοσία για επικοινωνιακή κατανάλωση
Ο κ. Σαββής αναφέρθηκε, τέλος, και στις συνεδριάσεις λογοδοσίας του Δημοτικού Συμβουλίου, όπου έκανε λόγο για μια διαδικασία που έχει εκφυλιστεί στον Δήμο Ρόδου, με ευθύνη και των παρατάξεων της μειοψηφίας.
“Πράγματι το σύστημα λογοδοσίας των Δήμων, που τελευταία επισφραγίστηκε με τη λεγόμενη συνεδρίαση λογοδοσίας, είναι όχι απλά ανεπαρκέστατο, δεν έχει καμία σχέση με αυτό που λέμε πραγματική λογοδοσία. Έχει γίνει μια διαδικασία επικοινωνιακής τακτικής, μπάλα στην εξέδρα και καμία σχέση δεν έχει με την πραγματική λογοδοσία επί πραγμάτων, επί ερωτημάτων, επί προτεραιοτήτων. Δυστυχώς σε αυτές τις συνεδριάσεις δεν έχουμε διαβούλευση, δεν έχουμε πραγματική πολιτική. Εδώ και η ευθύνη της αντιπολίτευσης είναι μεγάλη, πρέπει να το πούμε. Και βεβαίως χρησιμοποιείται και από την κάθε δημοτική αρχή για να κάνει κυρίως επικοινωνιακή πολιτική. Δεν έχει καμία σχέση με αυτό που εννοεί η λέξη λογοδοσία. Έχουμε εκφυλίσει πάρα πολλά πράγματα” ανέφερε
Δήμος Ρόδου, ένα κακό παράδειγμα
Καταλήγοντας συμπερασματικά ο κ. Σαββής δήλωσε:
“Στο Δήμο Ρόδου, βλέποντας τελευταία απεντάξεις σημαντικών έργων και γνωρίζοντας από μέσα τον τρόπο δουλειάς και πώς συμπεριφέρεται η δημοτική αρχή ως προς τις προτεραιότητες και ως προς στην οργάνωση της διοικητικής της δομής, το συμπέρασμά μου είναι ότι οι αδυναμίες δεν οφείλονται στο ότι “δεν μου δίνουν λεφτά”, δεν έχει να κάνει με τρίτους, έχει να κάνει με τον ίδιο τον Δήμο. Και ο Δήμος Ρόδου δεν είναι από τα καλύτερα παραδείγματα οικονομικής διαχείρισης και αξιοποίησης των πόρων”.
