Νατάσα Παμπρή
Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός γυναικείος καρκίνος σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο Dr Γιάννης Δουκουμόπουλος, Χειρουργός-Μαστολόγος, μιλάει στο realvoice995.gr μεταξύ άλλων για τον προληπτικό έλεγχο των μαστών και τις απαραίτητες εξετάσεις που πρέπει κάθε γυναίκα να κάνει, τους παράγοντες που έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, σε ποια ηλικία πρέπει να ξεκινήσουν τις μαστογραφίες, αν παίζει ρόλο η κληρονομικότητα και πότε μία γυναίκα συγκαταλέγεται στις ομάδες υψηλού κινδύνου.
- Της Νατάσας Παμπρή
Κύριε Δουκουμόπουλε είναι ο καρκίνος του μαστού μια νόσος των μεγάλων ηλικιών ή προσβάλει το ίδιο όλες τις ηλικίες;
Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος του γυναικείου πληθυσμού στις αναπτυγμένες χώρες του δυτικού κόσμου. Στη χώρα μας έχουμε περισσότερες από 5.000 νέες περιπτώσεις καρκίνου μαστού ετησίως. Αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου στις γυναίκες μεταξύ 45 και 60 ετών. Η συχνότητα του καρκίνου του μαστού συνεχώς αυξάνεται μέχρι την ηλικία των 75 ετών. Γενικά μπορούμε να πούμε πως το «ρίσκο» να νοσήσει μια γυναίκα στη διάρκεια της ζωής της είναι 1 στις 8.
Ποιοι είναι οι παράγοντες κίνδυνου:
Οι βασικοί παράγοντες κίνδυνου για την εμφάνιση καρκίνου του μαστού είναι το φύλο (γυναίκα), η ηλικία (ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία- οι περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζονται μετά τα 50 έτη, ενώ δεν είναι σπάνιος σε ηλικίες κάτω των 35 ετών), το θετικό οικογενειακό ιστορικό (κυρίως μητέρα ή αδερφή με καρκίνο μαστού), η έμμηνος ρύση (οτιδήποτε επηρεάζει μακροχρόνια έκθεση του μαστού στα οιστρογόνα, επηρεάζει και τον κίνδυνο καρκίνου – πρώιμη εμμηναρχη κάτω των 10 ετών, καθυστερημένη εμμηνόπαυση άνω των 55 ετών, ατοκία και πρώτο παιδί σε ηλικία άνω των 36 ετών αυξάνει τον κίνδυνο), η έλλειψη άσκησης, το υπερβολικό βάρος, η κατάχρηση αλκοόλ, η μακροχρόνια χρήση ορμονών μετά την εμμηνόπαυση, ο κληρονομικός καρκίνος του μαστού (με την εμφάνιση των γονιδίων BRCA 1 & 2).
Τι θα πρέπει να κάνουν οι γυναίκες για ένα σωστό έλεγχο των μαστών; Ποιες είναι οι απαραίτητες προληπτικές εξετάσεις που πρέπει να κάνουν και ποια η διαδικασία τους; Πόσο συχνά πρέπει να αυτοεξετάζονται; Μέχρι ποια ηλικία κάνουν υπέρηχο μαστού και από ποια πρέπει να ξεκινήσουν τις μαστογραφίες;
Οι γυναίκες για να ελέγχουν σωστά τους μαστούς τους, για να είναι σίγουρες σχεδόν στο 100% των μαστών τους, θα πρέπει να κάνουν το γνωστό τρίπτυχο: Αυτοψηλάφηση ~Εξετάσεις ~ Κλινική εξέταση από Χειρουργό Μαστολόγο.
Ψηλάφηση από τις ίδιες, η γνωστή αυτοψηλάφηση η οποία πρέπει να ξεκινάει από την ηλικία των 18 ετών και η οποία πρέπει να γίνεται μία φορά το μήνα σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες την 9-10 ημέρα του κύκλου και μια με δύο φορές το μήνα σε γυναίκες μετεμμηνοπαυσιακέςς, όποια σταθερή ημέρα επιθυμούν.
Εξετάσεις: Η βάση των εξετάσεων για γυναίκες χωρίς κληρονομικό ιστορικό είναι μία φορά το χρόνο ψηφιακή μαστογραφία και υπερηχογράφημα μαστών. Έναρξη της ψηφιακής μαστογραφίας στο 40ό έτος. Αν υπάρχει κληρονομικότητα έναρξη στο 35ο έτος. Το υπερηχογράφημα μαστών πρέπει να ξεκινάει από το 24ο έτος και να επαναλαμβάνεται ανά έτος ή διετία, αναλόγως των ευρημάτων.
Τέλος, η κλινική εξέταση από Χειρουργό -Μαστολόγο είναι εξίσου αναγκαία, όσο και τα δυο προηγούμενα, γίνεται ετησίως και περιλαμβάνει την κλινική εξέταση της γυναίκας και την ανάλυση των εξετάσεων, που αυτή θα προσκομίσει.
Επισκέπτεστε τη Ρόδο δύο φορές το μήνα για ιατρείο. Η πρόληψη μπορεί να σώσει; Υπάρχει ουσιαστική πρόληψη ή θα πρέπει να μιλάμε για έγκαιρη διάγνωση;
Πρόληψη στην ουσία δεν υπάρχει, μόνο έγκαιρη διάγνωση. Πιο σωστό λοιπόν, αν θέλουμε να κυριολεκτούμε, είναι να μιλάμε για έγκαιρη διάγνωση. Με λίγα λόγια, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να ανακαλύψουμε τον καρκίνο του μαστού σε όσο το δυνατόν μικρότερο στάδιο. Η μόνη πραγματική πρόληψη, αν θέλουμε να δούμε με χιούμορ το θέμα, είναι να μην είσαι γυναίκα, αλλά είδαμε ότι και οι άντρες νοσούν. Τα λέω αυτά για να γίνει κατανοητό ότι, εκτός από έναν υγιεινό τρόπο ζωής που και πάλι δεν μας διασφαλίζει, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε για τον εαυτό μας είναι να ανακαλύψουμε τον καρκίνο έγκαιρα, σε όσο το δυνατόν μικρότερο στάδιο. Όσο πιο μικρό το στάδιο, τόσο μεγαλύτερα τα ποσοστά επιβίωσης.
Αν μια γυναίκα ανακαλύψει τον καρκίνο σε πρώιμο στάδιο, μπορούμε να μιλάμε για πλήρη ίαση;
Ναι, μπορούμε να πούμε ότι υπάρχουν πολύ υψηλά ποσοστά ίασης. Ο συνδυασμός ενός αποτελεσματικού χειρουργείου και η χρησιμοποίηση πολλών νέων φαρμάκων που έχουμε στις μέρες μας στη διάθεση μας, δίνουν ελπίδες στη γυναίκα να γίνει εντελώς καλά και να αφήσει πίσω της τον καρκίνο του μαστού της που έχει διαγνωστεί σε πρώιμο στάδιο.
Ασφαλώς δεν υπάρχει άνθρωπος που μπορεί να κοιτάξει τον καρκίνο κατάματα. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο χειρουργός – μαστολόγος λειτουργεί και ως ψυχολόγος υποθέτω. Στην ερώτηση «γιατί να τύχει αυτό σε μένα», που το ακούτε φαντάζομαι συχνά από πολλούς ασθενείς, τι απαντάτε;
Φυσικά και ο χειρουργός – μαστόλόγος σε τέτοιες περιπτώσεις θα πρέπει να αναλάβει κι αυτό το ρόλο του ψυχολόγου. Η ανακοίνωση των δυσάρεστων νέων στην ασθενή, πρέπει να γίνεται με κατάλληλο τρόπο και να δίνεται πάντα μία χαραμάδα ελπίδας. Ο γιατρός θα πρέπει να κάθεται δίπλα στην ασθενή και όχι απέναντι, βοηθώντας την να ξεπεράσει το πρόβλημα.
Στο ερώτημα «γιατί να τύχει αυτό σε μένα», που είναι γεγονός ότι το ακούω πολύ συχνά, η απάντηση μου είναι ότι πρόκειται για θέμα τύχης και είναι γεγονός ότι στη ζωή δεν παίρνουμε όλες τις απαντήσεις που θα θέλαμε σε όλα τα ερωτήματα. Και όπως προαναφέραμε, μία στις οκτώ γυναίκες θα τύχει να της συμβεί καρκίνος μαστού.
- Ο Γιάννης Δουκουμοπουλος είναι Χειρουργός Μαστού στο Νοσοκομείο Metropolitan General
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Μετεκπαιδευθείς στο Charing Cross & Ealing Hospitals – London UK
τ. Στρατιωτικός Ιατρός – Επιμελητής Α’ Χειρουργικής κλινικής 401 ΓΣΝΑ
