Ρένα Παυλάκη
Με δύο καθαρές και απολύτως συγκεκριμένες γραμμές συνόψισε η Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος, Έλλη Χωριανοπούλου, την απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Νοτίου Αιγαίου επί της γνωμοδότησης για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Μιλώντας στην εκπομπή Πρωινό Xpress της Ρένας Παυλάκη, μετά τη χθεσινή συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, η κ. Χωριανοπούλου ξεκαθάρισε ότι η θέση της Περιφέρειας είναι κατηγορηματική και ήδη γνωστή αφού έχει διατυπωθεί με σαφήνεια και στο παρελθόν: «Καμία ανεμογεννήτρια στα νησιά μας, καμία μα καμία». Η δεύτερη γραμμή της απόφασης αφορά την ανάγκη να καταστεί απαιτητή η σύμφωνη γνώμη του οικείου Περιφερειακού Συμβουλίου για την εγκατάσταση οποιαδήποτε μορφής ΑΠΕ στα νησιά.
Η Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος υπογράμμισε ότι η Περιφέρεια ζητά ουσιαστικά την επαναφορά της δεσμευτικής γνώμης της Αυτοδιοίκησης, η οποία ίσχυε προ του 2011, οπότε και καταργήθηκε, δίνοντας τη θέση της στην απλή γνωμοδότηση.
Και τόνισε ότι ο Περιφερειάρχης ζήτησε την επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς, πριν από τον νόμο 4014/2011, ο οποίος αφαίρεσε από την Αυτοδιοίκηση τη δυνατότητα αποφασιστικής παρέμβασης.
Η κ. Χωριανοπούλου επέμεινε ιδιαίτερα στη σημασία της τοπικής γνώσης, τονίζοντας ότι κανείς δεν γνωρίζει καλύτερα τα νησιά από τους ανθρώπους και τους θεσμούς που τα εκπροσωπούν. «Γιατί δεν γνωρίζει κανείς καλύτερα τον τόπο μας από εμάς», είπε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η σύμφωνη γνώμη της Αυτοδιοίκησης, αποτελεί “φίλτρο προστασίας” απέναντι σε αποφάσεις που λαμβάνονται μακριά από την πραγματικότητα κάθε νησιού. Κατά την ίδια, η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών μέσω των θεσμικών τους οργάνων μπορεί να αποτρέψει «πάρα πολλά άσχημα πράγματα», ιδίως όταν οι αποφάσεις αφορούν παρεμβάσεις με άμεσες επιπτώσεις στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον.
Επικίνδυνη η αναφορά περί φέρουσας ικανότητας για τις ΑΠΕ
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη λεγόμενη «φέρουσα ικανότητα», όρο που, όπως εξήγησε, μπορεί να λειτουργήσει επικίνδυνα όταν μεταφράζεται σε αριθμούς με μοναδικό ή βασικό κριτήριο την έκταση ενός νησιού. Η κ. Χωριανοπούλου επισήμανε ότι οι υπολογισμοί αυτοί γίνονται συχνά «από τα γραφεία», χωρίς πραγματική γνώση της μορφολογίας, των οικισμών, των ιδιαιτεροτήτων και των ευαίσθητων ισορροπιών κάθε τόπου. Έτσι, ένα μεγάλο νησί μπορεί θεωρητικά να εμφανίζεται ότι «χωράει» ανεμογεννήτριες, ενώ στην πράξη η εγκατάστασή τους μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στο περιβάλλον και στον χαρακτήρα του.
Με αυτή την έννοια, όπως είπε, η φράση «φέρουσα ικανότητα» δεν προστατεύει κατ’ ανάγκη τα νησιά, αλλά μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για την επιβολή αριθμών που δεν αντιστοιχούν στην πραγματική τους αντοχή.
Όχι στις μεταβατικές προβλέψεις
Στο ίδιο πνεύμα, η Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος κατέστησε σαφές ότι η θέση της Περιφέρειας δεν περιορίζεται μόνο σε μελλοντικές αιτήσεις, αλλά αφορά συνολικά την εγκατάσταση ανεμογεννητριών στα νησιά. Αναφερόμενη στις μεταβατικές προβλέψεις του σχεδίου, σύμφωνα με τις οποίες παλαιές διαδικασίες μπορούν να συνεχιστούν με το προηγούμενο καθεστώς, σημείωσε ότι η θέση της Περιφέρειας είναι «όχι σε όλα». Όπως είπε, δεν μπορεί επειδή μια υπόθεση έχει ξεκινήσει παλαιότερα να προχωρήσει ανεξάρτητα από τις σημερινές ανάγκες προστασίας των νησιών και από την ξεκάθαρη θέση των τοπικών κοινωνιών.
Η απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου κινήθηκε, σύμφωνα με την κ. Χωριανοπούλου, στην κατεύθυνση μιας απολύτως καθαρής πολιτικής διατύπωσης, χωρίς περιθώρια παρερμηνειών: καμία ανεμογεννήτρια στα νησιά και δεσμευτική σύμφωνη γνώμη του οικείου Περιφερειακού Συμβουλίου για οποιαδήποτε εγκατάσταση μορφής ΑΠΕ. Η ίδια ανέφερε ότι τουλάχιστον τρεις παρατάξεις επιχείρησαν να βρουν κοινή φράση ώστε να υπάρξει συμφωνία πάνω σε ένα τόσο κρίσιμο θέμα, ενώ διευκρίνισε ότι η αρνητική ψήφος της Λαϊκής Συσπείρωσης δεν αφορούσε διαφωνία με τη βασική θέση κατά των ανεμογεννητριών, αλλά άλλους λόγους και επιμέρους ζητήματα που η παράταξη ήθελε να συμπεριληφθούν.
Ιδιαίτερη σημασία είχε και η αναφορά της κ. Χωριανοπούλου στο ζήτημα της εμπιστοσύνης, ή μάλλον της απουσίας της, απέναντι σε ένα πλαίσιο που, όπως είπε, περιλαμβάνει ήδη προβλέψεις ικανές να επιτρέψουν την εγκατάσταση ανεμογεννητριών μέσω μεταβατικών διατάξεων και παλαιών διαδικασιών.
«Νομίζω ότι φαίνεται ξεκάθαρα ότι δεν πρέπει να έχουμε εμπιστοσύνη», σημείωσε, εξηγώντας ότι όταν το ίδιο το σχέδιο αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να συνεχιστούν όσα έχουν ξεκινήσει με το προηγούμενο καθεστώς, η καχυποψία των τοπικών κοινωνιών δεν είναι αδικαιολόγητη.
Αντίθετα, αποτελεί εύλογη αντίδραση απέναντι σε έναν σχεδιασμό που δείχνει να ζητά τη γνώμη των νησιών, χωρίς όμως να διασφαλίζει ότι αυτή η γνώμη θα έχει δεσμευτικό βάρος.
Η κ. Χωριανοπούλου έκλεισε την τοποθέτησή της επαναλαμβάνοντας το κεντρικό μήνυμα της απόφασης: «Καμία ανεμογεννήτρια στα νησιά μας, απολύτως καμία».
