Ρένα Παυλάκη
Το τοπίο της αυτοδιοίκησης σε μια περίοδο μετάβασης από τον νέο Κώδικα έως την Περιφερειακή Διακυβέρνηση στην πράξη, σκιαγραφεί ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου Δημήτρης Πτωχός, μιλώντας στον RV και τη Ρένα Παυλάκη, στον απόηχο της Γενικής Συνέλευσης της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος.
Στη συνέντευξή του, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου μιλά για την ανάγκη καθαρού καταμερισμού αρμοδιοτήτων, οικονομικής αυτοτέλειας, αποσαφηνίζει τη συζήτηση γύρω από τον «αναπτυξιακό πόρο» και προειδοποιεί για τις ευρωπαϊκές αλλαγές στην Πολιτική Συνοχής, που –όπως λέει– «θα επηρεάσουν άμεσα κάθε έργο και κάθε περιφέρεια στη χώρα». Οι θέσεις του αποτυπώνουν μια αυτοδιοίκηση που ζητά ρόλο, ευθύνη και πόρους, πριν κληθεί να λογοδοτήσει.
Ο κ. Πτωχός υπογράμμισε το ιδιαίτερα καλό κλίμα συνεργασίας μεταξύ των Περιφερειαρχών, παρά τις διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες:
«Είμαστε πολύ περήφανοι όλοι γι’ αυτό. Σε μια εποχή που υπάρχει έντονη τοξικότητα, υπάρχει ένας θεσμός μέσα στον οποίο μπορούμε να μιλάμε πολιτισμένα αλλά να ανταλλάσσουμε γόνιμο διάλογο».
Αναφερόμενος στον νέο Κώδικα, σημείωσε πως παρότι το τελικό κείμενο δεν είχε δοθεί εγκαίρως, αυτό λειτούργησε δημιουργικά: «Είχαμε μια πολύ καλή ευκαιρία να οριοθετήσουμε όλα όσα θέλουμε και να τα δώσουμε με ψήφισμα στο Υπουργείο Εσωτερικών» ανέφερε. Τόνισε πως είναι αποτελεσματικότερο να διατυπώνονται τα αιτήματα των Περιφερειών πριν οριστικοποιηθεί το τελικό κείμενο του Κώδικα της Αυτοδιοίκησης. .
Στο ερώτημα για το αν διακρίνεται στο ορίζοντα πολιτική βούληση για αποκέντρωση, με βάση και την ομιλία του Υπουργού Εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου, ο Περιφερειάρχης απάντησε:
«Υπάρχουν κάποιες δειλές ενδείξεις… αλλά κρατάω ότι υπάρχει πολύ καλή διάθεση να συζητήσουμε αρμοδιότητες, πόρους και ουσιαστική αποκέντρωση».
Επισήμανε ότι η κυβέρνηση εμφανίζεται ανοιχτή στο διάλογο για ενίσχυση της πολυεπίπεδης και περιφερειακής διακυβέρνησης.
Ο κ. Πτωχός ανέλυσε τι σημαίνει για τον πολίτη η ενίσχυση του θεσμού:
«Ο κόσμος πρέπει να μάθει τι σημαίνει περιφερειακή διακυβέρνηση, τι αρμοδιότητες έχει, τι ελευθερία στη διαχείριση πόρων».
Τέσσερις άξονες είναι, κατά τον ίδιο, οι κρίσιμοι: θεσμική θωράκιση, στελέχωση, καθαρότητα αρμοδιοτήτων και απλοποίηση διαδικασιών ώστε οι υπηρεσίες να γίνουν πιο γρήγορες και ποιοτικές.
Ο Περιφερειάρχης αναγνώρισε ότι το μπέρδεμα των αρμοδιοτήτων αποτελεί ένα από τα πιο ουσιαστικά προβλήματα της διοίκησης:
«Δεν βγάζει άκρη κανείς! Ο κώδικας θα είναι μια ουσιαστική βάση για να έχουμε σε έναν ενιαίο νόμο το σύνολο των αρμοδιοτήτων».
Όπως είπε, αυτό θα επιτρέψει ουσιαστική αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό του πλαισίου λειτουργίας.
Ο αναπτυξιακός πόρος και η οικονομική αυτοτέλεια
Αναφερόμενος στο θέμα που σχολιάστηκε περισσότερο, αυτό του «περιφερειακού τέλους», διευκρίνισε:
«Δεν μιλάμε για νέο τέλος, μιλάμε για έναν αναπτυξιακό πόρο και για μεταβίβαση υφιστάμενου πόρου».
Υπογράμμισε ότι δεν θα υπάρχει επιβάρυνση πολιτών και πως πρόκειται για κρίσιμο αναπτυξιακό εργαλείο, αφού οι Περιφέρειες «δεν έχουν κανέναν δικό τους πόρο».
Όπως είπε: «Δεν μπορεί να υπάρξει αυτοδιοίκηση χωρίς οικονομική αυτοτέλεια».
Σχετικά με τα μεγάλα έργα που υλοποιούνται, εξήγησε ότι στηρίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε εξωτερική χρηματοδότηση:
«Είναι χρήματα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα ΠΕΠ, το ΠΔΕ… και ελάχιστοι ίδιοι πόροι που αφορούν λειτουργικές δαπάνες».
Η αποτελεσματικότητα που δείχνουν οι Περιφέρειες, παρά την υποχρηματοδότησή τους, σύμφωνα με τον ίδιο, προκύπτει από τον «αξιόπιστο σχεδιασμό και την αλληλοσυμπληρωματικότητα των Περιφερειών».
Ο κ. Πτωχός εκτίμησε ότι οι Περιφέρειες έχουν κερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών επειδή «παρεμβαίνουν με ολιστική προσέγγιση», ακόμη και σε πεδία που δεν ανήκουν στις στενές τους αρμοδιότητες.
Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι αυτή η εξωστρέφεια δεν μπορεί να γίνει άλλοθι για άλλους φορείς της διοίκησης:
«Δεν είμαστε και δεν θα γίνουμε το άλλοθι της δημόσιας διοίκησης ζητάμε ξεκάθαρες αρμοδιότητες και τους αντίστοιχους πόρους», τόνισε.
Ο Περιφερειάρχης εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις συζητήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με την κεντρική διαχείριση των πόρων της Πολιτικής Συνοχής:
«Η πολιτική συνοχής είναι αυτά που βλέπαμε ως έργα ΕΣΠΑ. Υπάρχει πρόθεση να κεντρικοποιηθεί η διαδικασία».
Τόνισε ότι κάτι τέτοιο θα λειτουργούσε σε βάρος της αποκέντρωσης και της μείωσης ανισοτήτων.
Παρ’ όλα αυτά, μετέφερε συγκρατημένη αισιοδοξία μετά και τα όσα ανέφερε στη Γενική Συνέλευση της ΕΝΠΕ ο Έλληνας Επίτροπος Απόστολος Τζιτζικώστας:
«Ακούσαμε κάτι αισιόδοξο μετά από καιρό υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν στην πολιτική συνοχής».
Κλείνοντας, ο κ. Πτωχός υπενθύμισε πως ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης αναμένεται εντός Νοεμβρίου λέγοντας πως: «Είναι πάρα πολύ σημαντικός για όλους μας κυρίως για την προσπάθεια που κάνουμε για ουσιαστική αποκέντρωση».
