Στο μικροσκόπιο των «αδιάφθορων» 36 οικοδομικές άδειες για πλαστότητα στην Πολεοδομία της Ρόδου

• Η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. ξεκίνησε νέα έρευνα σε βάθος με αντικείμενο τον έλεγχο 36 οικοδομικών αδειών ως προς την πλαστότητά τους, με βάση το άρθρο 38 παρ. 3 του νόμου 4495/2017, ενώ δεν αποκλείεται νέος επιτόπιος έλεγχος κλιμακίου στο νησί

Του Δαμιανού Αθανασίου

Η υπόθεση της Υπηρεσίας Δόμησης της Ρόδου, που έχει ήδη καταγραφεί ως μία από τις βαρύτερες και πλέον πολυσύνθετες υποθέσεις διαφθοράς της τελευταίας δεκαετίας στη χώρα, εισέρχεται σε νέα φάση. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «δημοκρατικής», η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της Ελληνικής Αστυνομίας ξεκίνησε νέα έρευνα με επίκεντρο την Πολεοδομία της Ρόδου, στο πλαίσιο της οποίας ελέγχονται για πλαστότητα 36 οικοδομικές άδειες.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι επιτελείς της Υπηρεσίας δεν αποκλείεται να διενεργήσουν και επιτόπιο έλεγχο στο νησί, ενώ το μήνυμα που εκπέμπεται από την πορεία της διερεύνησης είναι σαφές. Η έρευνα πηγαίνει σε βάθος.
Το αντικείμενο της νέας έρευνας και η νομική του βάση
Το νέο σκέλος της διερεύνησης εστιάζει στο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τον έλεγχο και την προστασία του δομημένου περιβάλλοντος και ρυθμίζει τα ζητήματα που άπτονται της εγκυρότητας των διοικητικών πράξεων δόμησης.
Στην πράξη, το ζητούμενο για τους ελεγκτές είναι να διαπιστωθεί αν κάθε μία από τις 36 άδειες γεννήθηκε μέσα από κανονική, πλήρη και τεκμηριωμένη υπηρεσιακή διαδρομή ή αν φέρει στοιχεία που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Σε μια υπηρεσία όπου η δικογραφία έχει ήδη περιγράψει πρακτικές χειραγώγησης φακέλων, αλλοιώσεων και παρακάμψεων διαδικασιών, ο έλεγχος πλαστότητας δεν αποτελεί τυπική επαλήθευση. Αποτελεί δοκιμασία αξιοπιστίας για το σύνολο του διοικητικού προϊόντος της υπηρεσίας.
Αν από τον έλεγχο προκύψει ότι άδειες εμφανίζουν στοιχεία πλαστότητας, οι συνέπειες δεν εξαντλούνται στο ποινικό επίπεδο. Επηρεάζεται ευθέως το κύρος των πράξεων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα ακίνητα, τις κατασκευές και τις έννομες σχέσεις που στηρίχθηκαν πάνω σε αυτές.
Το ενδεχόμενο νέου επιτόπιου ελέγχου και η λογική της κλιμάκωσης
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, επιτελείς της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων δεν αποκλείεται να έρθουν εκ νέου στη Ρόδο για επιτόπιο έλεγχο. Δεν θα είναι η πρώτη φορά. Κλιμάκιο της Υπηρεσίας είχε βρεθεί στο νησί τον Σεπτέμβριο του 2025, στο πλαίσιο του δεύτερου γύρου ερευνών, με 3 επιτελείς να συγκεντρώνουν νέο υλικό πριν αναχωρήσουν, αφήνοντας ανοικτή τη συνέχεια της διερεύνησης.
Η νέα έρευνα πατά πάνω σε αυτή τη λογική της επανεξέτασης πλευρών που δεν φωτίστηκαν πλήρως, μεταφέρει όμως το κέντρο βάρους στο πιο απαιτητικό επίπεδο, την ακεραιότητα των ίδιων των αδειών ως διοικητικών προϊόντων.
Ο επιτόπιος έλεγχος, εφόσον πραγματοποιηθεί, θα επιτρέψει την αντιπαραβολή των ψηφιακών καταχωρίσεων με τα φυσικά αρχεία, τα βιβλία πρωτοκόλλου και τους πρωτότυπους φακέλους, δηλαδή ακριβώς το πεδίο όπου κρίνεται αν το ίχνος κάθε πράξης είναι πραγματικό ή κατασκευασμένο.

Ένα σκάνδαλο με 34 υποθέσεις και οργανωμένο μοντέλο λειτουργίας
Το υπόβαθρο της νέας έρευνας παραμένει η ογκωδέστατη δικογραφία που έχει σχηματιστεί για την Υπηρεσία Δόμησης της Ρόδου και η οποία περιλαμβάνει 34 διακριτές υποθέσεις. Η εικόνα που σκιαγραφείται δεν παραπέμπει σε σποραδικές παρεκτροπές, αλλά σε οργανωμένο μοντέλο διαφθοράς με διάρκεια, ρόλους και σταθερό τρόπο λειτουργίας. Κατά περίπτωση, οι πρακτικές που περιγράφονται περιελάμβαναν αιτήματα εκτός προθεσμιών, φακέλους χωρίς πλήρη δικαιολογητικά, προεγκρίσεις με ψευδή στοιχεία, αλλοιώσεις και παραδόσεις εγγράφων έναντι χρηματικών ή άλλων ανταλλαγμάτων.
Ενδεικτικά, στη δικογραφία αποτυπώνονται περιπτώσεις όπως προέγκριση με κενό φάκελο ύστερα από παρεμβάσεις, δωροδοκία 5.000 ευρώ για άδεια σε μη άρτιο γήπεδο, έκδοση άδειας σε μη οικοδομήσιμο αγροτεμάχιο έναντι 6.000 ευρώ, ποσό 10.000 ευρώ για αναθεώρηση με ψευδή ημερομηνία, ακόμη και διαγραφή προστίμου με αντάλλαγμα 30.000 ευρώ. Καταγράφονται επίσης πρακτικές πλαστογράφησης εγγραφών, με χρήση ακόμη και στοιχείων πρώην υπαλλήλου, καθώς και παροχές όπως διαμονές σε ξενοδοχείο με σκοπό την επίσπευση διαδικασιών.
Στο κέντρο της ποινικής διαδρομής βρίσκονται 7 βασικοί κατηγορούμενοι, 5 υπάλληλοι της Υπηρεσίας Δόμησης και 2 ιδιώτες μηχανικοί, ενώ αναμένονται απολογίες 21 ακόμη εμπλεκομένων, μεταξύ των οποίων εργολάβοι, ξενοδόχοι, τεχνικοί και ιδιώτες. Οι βασικές κατηγορίες που αποδίδονται αφορούν δωροδοκία υπαλλήλου, παράβαση καθήκοντος, πλαστογραφία και ψευδή βεβαίωση. Το εύρος των απολογιών δείχνει ότι η υπόθεση δεν αντιμετωπίζεται ως κλειστός κύκλος υπαλλήλων, αλλά ως αλυσίδα που συνδέει τη διοίκηση με την αγορά.
Από τις καταγγελίες στο διοικητικό αποτύπωμα των πράξεων
Η μετατόπιση του ελέγχου προς τη γνησιότητα των αδειών δεν είναι τυχαία. Στην πορεία της διερεύνησης έχουν ήδη αναδειχθεί ισχυρισμοί που ακουμπούν το θεμέλιο της διοικητικής εγκυρότητας, όπως καταγγελίες για οικοδομικές άδειες που φέρονται να έχουν εκδοθεί με υπογραφές ιδιωτών μηχανικών που δεν βρίσκονται πλέον εν ζωή, καθώς και ενδείξεις για παρεμβάσεις στα βιβλία πρωτοκόλλου. Παράλληλα, σε προηγούμενο στάδιο είχε τεθεί υπό εξέταση και το ζήτημα αδειών με αριθμούς πρωτοκόλλου και καταχωρίσεις που ενδέχεται να είχαν χρησιμοποιηθεί ξανά, με το ερώτημα αν οι πράξεις αυτές στέκουν ως έγκυρες είτε ως νέες εκδόσεις είτε ως αναθεωρήσεις.
Όλα τα παραπάνω συνθέτουν ένα ενιαίο πεδίο διερεύνησης. Όταν καταγγέλλονται υπογραφές αποβιωσάντων, διπλοχρησιμοποιημένα πρωτόκολλα και παρεμβάσεις σε βιβλία, το ζητούμενο δεν είναι μόνο ποιος τοποθέτησε μια υπογραφή ή έναν αριθμό. Είναι ποιος διακίνησε τον φάκελο, ποιος τον ενέκρινε, ποιος τον πρωτοκόλλησε και ποιος τον κατέγραψε ως έγκυρο. Ο έλεγχος πλαστότητας των 36 αδειών επιχειρεί ακριβώς να απαντήσει σε αυτό, να διαλύσει δηλαδή τεχνικά το πώς γεννήθηκε κάθε άδεια, πού καταχωρίστηκε, ποια στοιχεία τη συνοδεύουν και αν η ακολουθία των αριθμών και των πρωτοκόλλων βγάζει νόημα.

Το παράλληλο θεσμικό  μέτωπο και το πυκνό πλέγμα ελέγχων
Η νέα αστυνομική έρευνα δεν εξελίσσεται σε κενό. Παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η θεσμική διερεύνηση από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, η οποία έχει ανοίξει συστημικό έλεγχο στην Υπηρεσία Δόμησης, με αίτημα αναλυτικών στοιχείων για 39 φακέλους του ΣΥΠΟΘΑ που αφορούν προσφυγές κατά εκθέσεων αυτοψίας αυθαιρέτων για το διάστημα από 1 Νοεμβρίου 2022 έως 31 Δεκεμβρίου 2024. Η Αρχή έχει ζητήσει δομημένους ηλεκτρονικούς φακέλους, μεταδεδομένα, πλήρη ιχνηλασιμότητα ενεργειών και λεπτομερή χρονολόγια, ενώ από τις 4 Νοεμβρίου 2025 είχε ξεκινήσει και επιτόπια φάση με 2 επιθεωρήτριες να αντιπαραβάλλουν απαντήσεις με πρωτότυπα αρχεία και φυσικούς φακέλους.
Τον Μάρτιο του 2026 η Αρχή προχώρησε σε νέο κύκλο διοικητικής έρευνας, με ερωτήματα προς εμπλεκομένους για άδειες, ανασυστάσεις φακέλων, την πλατφόρμα e-adeies του Τ.Ε.Ε. και τον τρόπο εσωτερικής χρέωσης υποθέσεων, με προθεσμία απάντησης 10 ημερών. Το πόρισμα του συστημικού ελέγχου, πάντως, εκκρεμεί.