Ρένα Παυλάκη
Την πεποίθηση ότι η Ρόδος οφείλει να επενδύσει ακόμη περισσότερο στην ανάδειξη της πολιτιστικής της κληρονομιάς εξέφρασε ο πρώην πρόεδρος του ΤΕΕ Δωδεκανήσου Πάνος Βενέρης, μιλώντας στην εκπομπή «Πρωινό Xpress» με τη Ρένα Παυλάκη. Με αφορμή τα εγκαίνια της Περβόλας – που θα πραγματοποιηθούν αύριο Σάββατο από τον Πρωθυπουργό – και την απόδοση μεγάλου αριθμού έργων πολιτισμού στα Δωδεκάνησα, ανέδειξε τη σημασία των παρεμβάσεων που υλοποιούνται τα τελευταία χρόνια, υπογραμμίζοντας ότι η ιστορία, η αρχιτεκτονική και η πολιτισμική ταυτότητα του τόπου αποτελούν το σημαντικότερο αναπτυξιακό του κεφάλαιο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Περβόλα, τον χώρο που ανοίγει πλέον στο κοινό πίσω από το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου, χαρακτηρίζοντάς τον έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς τόπους της πόλης της Ρόδου. Όπως εξήγησε, η περιοχή φιλοξενεί σπουδαία κατάλοιπα της αρχαίας και ρωμαϊκής πόλης, μεταξύ των οποίων το μνημειακό ρωμαϊκό τετράπυλο, ενώ για δεκαετίες λειτουργούσε κυρίως ως αποθηκευτικός χώρος αρχαιολογικών ευρημάτων. Η απόδοσή της στο κοινό, όπως είπε, αποτελεί μια ουσιαστική πράξη ανάδειξης της αρχαίας Ρόδου και ταυτόχρονα μια σημαντική διεύρυνση των δημόσιων χώρων που μπορούν να απολαμβάνουν κάτοικοι και επισκέπτες.
Ο κ. Βενέρης στάθηκε ιδιαίτερα στη μοναδική ιστορική διαδρομή της Ρόδου, υπενθυμίζοντας ότι η ελληνιστική πόλη υπήρξε ένα από τα μεγάλα θαύματα του αρχαίου κόσμου, όχι μόνο σε επίπεδο πολεοδομίας και αρχιτεκτονικής αλλά και ως κέντρο γραμμάτων, τεχνών και φιλοσοφίας.
Επικαλέστηκε μάλιστα τον Γάλλο ιστορικό Φερνάν Μπροντέλ, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει τη Ρόδο, την Κρήτη και τη Σικελία «ηπείρους σε μικρογραφία», αναδεικνύοντας τον κομβικό ρόλο που διαδραμάτισαν διαχρονικά στον χώρο της Μεσογείου.
Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι τα έργα που παραδίδονται αυτή την περίοδο στα Δωδεκάνησα δεν αφορούν μόνο την αποκατάσταση μνημείων αλλά ενισχύουν έναν ουσιαστικό «διαπολιτισμικό διάλογο», όρο που ο ίδιος προτιμά έναντι της πολυπολιτισμικότητας. Όπως ανέφερε, η Ρόδος αποτελεί έναν τόπο όπου συναντήθηκαν και άφησαν το αποτύπωμά τους διαφορετικοί πολιτισμοί και θρησκείες, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα σε κάθε προσπάθεια ανάδειξης της πολυεπίπεδης ιστορίας της.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, η αποκατάσταση του τεμένους Ρετζέπ Πασά στην Παλιά Πόλη, ενός από τα σημαντικότερα οθωμανικά μνημεία της Ρόδου. Ο πρώην πρόεδρος του ΤΕΕ σημείωσε ότι η ανάδειξη τέτοιων μνημείων δεν συνιστά αποδοχή της ιστορικής περιόδου της κατάκτησης, αλλά αναγνώριση της ιστορικής διαδρομής του τόπου.
«Ο πολιτισμός ανήκει στην ανθρωπότητα. Η ιστορία ούτε διαγράφεται ούτε παραγράφεται», τόνισε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος στο Λακκί της Λέρου, επεσήμανε ότι πρόκειται για έναν μοναδικό πολεοδομικό και αρχιτεκτονικό σχεδιασμό της περιόδου της Ιταλοκρατίας, ο οποίος διδάσκεται ακόμη και σήμερα στα πανεπιστήμια. Εξέφρασε δε την ικανοποίησή του για την πρόοδο των έργων αποκατάστασης των εμβληματικών κτιρίων του οικισμού, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες περιπτώσεις οργανωμένου αρχιτεκτονικού συνόλου στη Μεσόγειο.
Ξεχωριστή θέση στη συζήτηση κατείχε και το Εθνικό Θέατρο Ρόδου, το οποίο χαρακτήρισε «πάρα πολύ σημαντική παρέμβαση» για την πόλη. Όπως ανέφερε, η ολοκλήρωση του έργου θα καλύψει ένα διαχρονικό κενό, καθώς η Ρόδος στερείται σήμερα ενός μεγάλου, σύγχρονου και αξιοπρεπούς χώρου που να μπορεί να φιλοξενεί θεατρικές παραγωγές, μουσικές εκδηλώσεις αλλά και συνέδρια ή άλλες μεγάλες διοργανώσεις.
Το Εθνικό Θέατρο, σημείωσε, εξελίσσεται σε έναν πραγματικό πολυχώρο πολιτισμού που θα αναβαθμίσει συνολικά το πολιτιστικό αποτύπωμα της πόλης.
Ο Πάνος Βενέρης δεν παρέλειψε να ασκήσει κριτική και στις διαχρονικές επιλογές που οδήγησαν στην απώλεια σημαντικού μέρους του αρχιτεκτονικού πλούτου της χώρας, κάνοντας ειδική αναφορά στην κατεδάφιση εκατοντάδων νεοκλασικών κτιρίων τις προηγούμενες δεκαετίες. Παράλληλα, εξέφρασε την ευχή η ανάπλαση του μνημειακού μετώπου του Μανδρακίου να αποτελέσει το επόμενο μεγάλο βήμα, με περισσότερο χώρο για τους πεζούς και λιγότερα αυτοκίνητα.
«Ο πολιτισμός είναι ό,τι καλύτερο έχει αυτό το νησί», υπογράμμισε κλείνοντας, τονίζοντας ότι η ιστορία, η πολιτισμική ταυτότητα, οι αισθήσεις, οι γεύσεις και η διαδρομή της Ρόδου μέσα στον χρόνο αποτελούν το ισχυρότερο συγκριτικό της πλεονέκτημα.
«Κάθε προσπάθεια ανάδειξης αυτού του πλούτου προσδίδει τεράστια προστιθέμενη αξία στον τόπο», κατέληξε.
