Ρένα Παυλάκη
Την ανάγκη να διαμορφωθεί ένα πιο σαφές και αυστηρό πλαίσιο χωροθέτησης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα νησιά υπογράμμισε ο μηχανικός Γιάννης Βογιατζής, μέλος της Κίνησης «Πολίτες για μια Πράσινη Ρόδο», μιλώντας στην εκπομπή Πρωινό Xpress της Ρένας Παυλάκη, με αφορμή τη συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από το νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ, μετά και τη λαϊκή συνέλευση της Κατταβιάς την περασμένη Κυριακή.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η πληροφορία ότι στη Ρόδο εξετάζεται η πιθανότητα εγκατάστασης εκατοντάδων νέων ανεμογεννητριών, στοιχείο που –όπως ανέφερε ο κ. Βογιατζής– παρουσιάστηκε και στη λαϊκή συνέλευση. Όπως είπε, με βάση στοιχεία που ο ίδιος συνέλεξε από τη ΡΑΕ, γινόταν λόγος για έως και 287 επιπλέον ανεμογεννήτριες υπό εξέταση, πολύ μεγαλύτερες από τις υφιστάμενες, επισημαίνοντας πάντως ότι τα δεδομένα ενδέχεται να έχουν ήδη επικαιροποιηθεί.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τη χρονική συγκυρία ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς το νέο ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μέσα στις επόμενες ημέρες. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, υπάρχουν πληροφορίες ότι το νέο πλαίσιο θα προβλέπει αυστηρότερους χωρικούς περιορισμούς, νέες ζώνες αποκλεισμού και ενδεχομένως ειδική μεταχείριση για νησιωτικές και προστατευόμενες περιοχές. Ωστόσο, τόνισε ότι τα ουσιαστικά συμπεράσματα θα προκύψουν μόνο όταν δημοσιοποιηθεί το πλήρες κείμενο.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο ενδεχόμενο απαγόρευσης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ σε υψόμετρα άνω των 1.300 μέτρων. Ο κ. Βογιατζής σημείωσε ότι, στην πράξη, ένα τέτοιο όριο δεν “προστατεύει” νησιά Κυκλάδων και Δωδεκανήσου καθώς οι περισσότερες περιοχές ενδιαφέροντος για επενδύσεις βρίσκονται σε χαμηλότερα υψόμετρα. Υποστήριξε επίσης ότι οι επενδυτές επιλέγουν χαμηλότερες περιοχές λόγω μικρότερου κόστους εγκατάστασης.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης τέθηκε και το ζήτημα των υπεράκτιων ή θαλάσσιων εγκαταστάσεων ΑΠΕ, καθώς και της πιθανότητας ανάπτυξης έργων σε βραχονησίδες. Ο κ. Βογιατζής επισήμανε ότι τέτοιες λύσεις αυξάνουν σημαντικά το κόστος για τις εταιρείες, ενώ έγινε αναφορά και στη γεωπολιτική διάσταση της οικονομικής δραστηριότητας σε νησίδες και βραχονησίδες βάσει του Άρθρου 121 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. (Σημειωτέον ότι σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, οι βραχονησίδες που μπορούν να αναπτύξουν οικονομική ζωή και όχι απλώς να είναι ακατοίκητοι βράχοι δικαιούνται Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και υφαλοκρηπίδα. Σχέδια για την τοποθέτηση ανεμογεννητριών σε βραχονησίδες του Αιγαίου μπορούν να μετατρέψουν ακατοίκητα σημεία σε κόμβους παραγωγής ενέργειας, ενισχύοντας τη γεωστρατηγική τους σημασία).
Αναφορικά με το υπό διαμόρφωση ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ, ο κ. Βογιατζής εξέφρασε προβληματισμό για τον τρόπο με τον οποίο –όπως είπε– επηρεάζεται η νομοθετική διαδικασία από οικονομικά συμφέροντα και επενδυτικά λόμπι, υποστηρίζοντας ότι ορισμένες ρυθμίσεις ενδέχεται να διευκολύνουν τις επενδύσεις μειώνοντας το κόστος για τις εταιρείες.
Αναφορά έγινε και στα συνοδά έργα που απαιτούνται για τις σύγχρονες εγκαταστάσεις αιολικών πάρκων με συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, μεγάλες εγκαταστάσεις συσσωρευτών και κοντέινερ μπαταριών που συνοδεύουν τέτοιου είδους έργα, επισημαίνοντας ότι καταλαμβάνουν εκτεταμένες επιφάνειες.
Ο κ. Βογιατζής ανέφερε ακόμη ότι από την ομάδα των ενεργών πολιτών βρίσκεται σε εξέλιξη η επεξεργασία πρότασης που πρόκειται να κατατεθεί στη δημόσια διαβούλευση μέσω του Τοπικού Συμβουλίου Κατταβιάς. Όπως είπε, στόχος είναι η διαμόρφωση ενός νομικά τεκμηριωμένου κειμένου με επιχειρήματα που θα αφορούν όχι μόνο τη Ρόδο αλλά συνολικά τα νησιά και τις μη διασυνδεδεμένες περιοχές της χώρας.
Στο πλαίσιο αυτό, έγινε αναφορά και στην ανάγκη να συνυπολογιστούν ζητήματα τουρισμού, περιβάλλοντος, προστατευόμενων περιοχών και αρχαιολογικών χώρων.
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο κ. Βογιατζής υπογράμμισε ότι η ενεργειακή μετάβαση και η ανάπτυξη των ΑΠΕ θεωρούνται αναγκαίες, σημείωσε όμως ότι –κατά την άποψή του– απαιτείται ένας πιο ορθολογικός σχεδιασμός που θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες των νησιωτικών περιοχών, την τουριστική ανάπτυξη και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
