Ρένα Παυλάκη
Με φόντο την αυριανή Εργατική Πρωτομαγιά, οι δηλώσεις του προέδρου του Εργατικού Κέντρου Ρόδου, Παναγιώτη Εγγλέζου, στην εκπομπή «Πρωινό Xpress» της Ρένας Παυλάκη, αποτυπώνουν τη μετατόπιση από τις ιστορικές διεκδικήσεις του εργατικού κινήματος σε μια νέα, πιο σκληρή καθημερινότητα, όπου η επιβίωση επαναπροσδιορίζει τα αιτήματα.
Η Πρωτομαγιά του 2026 βρίσκει, έτσι, τον κόσμο της εργασίας σε ένα μεταίχμιο, ανάμεσα σε όσα κατακτήθηκαν και σε όσα επιβάλλει η νέα εποχή, με τη συζήτηση να μετατοπίζεται από το «τι πρέπει να ισχύει» στο «τι μπορεί να ισχύσει» μέσα σε ένα περιβάλλον που αλλάζει διαρκώς.
Η εργατική Πρωτομαγιά εξακολουθεί να τιμάται ως ημέρα μνήμης και αγώνα. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο κ. Εγγλέζος, «τα αιτήματα μπορεί να παραμένουν τυπικά τα ίδια, αλλά η ζωή τα έχει ήδη ξεπεράσει». Το οκτάωρο και το πενθήμερο, θεμέλια δικαιωμάτων που κατακτήθηκαν με αγώνες δεκαετιών, μοιάζουν σήμερα να συγκρούονται με μια πραγματικότητα όπου ο εργαζόμενος δεν επαρκεί να ζήσει με αυτά.
Η ακρίβεια ως καταλύτης αλλαγής
Κεντρικό στοιχείο αυτής της μετατόπισης είναι η ακρίβεια. Όπως χαρακτηριστικά περιγράφεται, ο μισθός που άλλοτε επαρκούσε για δύο εβδομάδες, πλέον εξαντλείται μέσα σε λίγες ημέρες. Η καθημερινότητα των εργαζομένων διαμορφώνεται από συνεχείς υπολογισμούς, περικοπές και αναγκαστικές προσαρμογές.
Στο περιβάλλον αυτό, η επιθυμία για περισσότερες ώρες εργασίας δεν παρουσιάζεται ως επιλογή, αλλά ως ανάγκη. «Ο εργαζόμενος ζητά να δουλέψει περισσότερο γιατί δεν βγαίνει», σημειώνει ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου, περιγράφοντας μια κατάσταση που, όπως παραδέχεται, προκαλεί αντιδράσεις όταν διατυπώνεται δημόσια, ακριβώς επειδή έρχεται σε αντίθεση με τις παραδοσιακές συνδικαλιστικές γραμμές.
Ρεαλισμός αντί για δογματισμό
Όπως τόνισε, η αποτελεσματική υπεράσπιση των εργαζομένων προϋποθέτει προσαρμογή στα δεδομένα της εποχής. Η εμμονή σε αιτήματα “ευαγγέλιο” ή “γραμμένα σε πέτρα”, όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά, δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές συνθήκες μιας αγοράς που μεταβάλλεται ραγδαία, υπό την πίεση της τεχνολογίας, της ενεργειακής κρίσης και των διεθνών εξελίξεων.
Ο κ. Εγγλέζος υπογραμμίζει ότι το ζητούμενο δεν είναι η εγκατάλειψη των δικαιωμάτων, αλλά η επανανοηματοδότησή τους με βάση τις πραγματικές ανάγκες των εργαζομένων. Σε αυτό το πλαίσιο, τίθεται ως βασική αρχή η δυνατότητα επιλογής: ο εργαζόμενος να μπορεί να εργαστεί περισσότερο, εφόσον το επιθυμεί, ώστε να διασφαλίσει αξιοπρεπές εισόδημα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο κόστος που έχει η επιλογή του να μιλά χωρίς ωραιοποιήσεις. Όπως σημείωσε, οι τοποθετήσεις του για την ανάγκη περισσότερης εργασίας, ως μέσου επιβίωσης, έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, φτάνοντας μέχρι και σε επικριτικά πρωτοσέλιδα εις βάρος του. Ο ίδιος, ωστόσο, εμφανίζεται αμετακίνητος: επιμένει ότι δεν εκφράζει προσωπικές θέσεις ή ιδεολογικές αποκλίσεις, αλλά αποτυπώνει αυτό που βιώνει καθημερινά στην αγορά εργασίας και στο Εργατικό Κέντρο. Για τον ίδιο, η αλήθεια –όσο δυσάρεστη κι αν είναι– αποτελεί προϋπόθεση για να ανοίξει μια ουσιαστική συζήτηση γύρω από τα πραγματικά προβλήματα των εργαζομένων.
Η καθημερινότητα στη Ρόδο ως μικρογραφία της κρίσης
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν τα παραδείγματα από τη Ρόδο, που λειτουργούν ως ενδεικτική εικόνα της κατάστασης. Εργαζόμενοι στον τουρισμό οργανώνονται σε ομάδες για να μοιραστούν το κόστος μετακίνησης προς τις δουλειές τους, ενώ δεν λείπουν περιπτώσεις όπου ζητείται διαμεσολάβηση ακόμη και για την αποφυγή εξώσεων.
Την ίδια στιγμή, η αγορά εργασίας εμφανίζει σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, με χιλιάδες κενές θέσεις στον τουρισμό και την εστίαση – στην Ρόδο υπολογίζονται σήμερα περί τις 3.500 με 4.000 παρότι η σαιζόν μόλις έχει ξεκινήσει . Το παράδοξο αυτό, δηλαδή η έλλειψη εργαζομένων σε συνδυασμό με δυσκολία επιβίωσης όσων εργάζονται, αναδεικνύει τις αντιφάσεις του σημερινού μοντέλου.
Η συγκέντρωση φέτος στο Καζίνο
Η φετινή Πρωτομαγιά στη Ρόδο αποκτά και έναν συμβολικό χαρακτήρα. Η συγκέντρωση που διοργανώνεται έξω από το Καζίνο της Ρόδου αντί του Εργατικού Κέντρου, όπως κάθε χρόνο, δεν περιορίζεται σε έναν επετειακό λόγο, αλλά συνδέεται με ένα συγκεκριμένο και χρόνιο αίτημα: την υπογραφή τοπικής συλλογικής σύμβασης για τους εργαζόμενους του Καζίνο.
Συγκεκριμένα δήλωσε:
“Η συγκέντρωση στο Εργατικό Κέντρο θα γίνει έξω από το Καζίνο. Είναι συμβολική η συγκέντρωση αυτή, συμπαράσταση στους εργαζόμενους, στους 250 εργαζόμενους οι οποίοι εδώ και δέκα χρόνια δεν έχουν τοπική συλλογική σύμβαση εργασίας και δουλεύουν απλά με ανανεώσεις των συμβάσεών τους. Είναι μια προσπάθεια που ξεκίνησε εδώ και αρκετό καιρό από το σωματείο και επειδή το τελευταίο διάστημα το φέραμε και στο Δημοτικό Συμβούλιο και η πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου έθεσε τον όρο ότι για την ανανέωση του Καζίνο με τους ιδιοκτήτες, πρέπει να μπει μέσα ο όρος αυτός. Παρόλο που μειοψήφησε –προς έκπληξη όλων μας– η παράταξη του ΚΚΕ, μειοψήφησε στο Δημοτικό Συμβούλιο, προφανώς δεν ξέρω τους λόγους, όντως έχει γίνει ολόκληρο θέμα με αυτό, μειοψήφησε στη διασφάλιση των εργασιακών δικαιωμάτων. Εμείς λοιπόν αποφασίσαμε σαν διοίκηση συμβολικά να μαζευτούμε έξω από το Καζίνο στις 11:00 το πρωί συμβολικά, να πιέσουμε εντός εισαγωγικών ώστε να υπογραφεί αυτή η τοπική συλλογική σύμβαση και να εξασφαλιστούν οι 250 εργαζόμενοι που δουλεύουν εκεί και όσοι άλλοι εποχικοί μέσα στη σεζόν θα πάνε να δουλέψουν εκεί και σε βάθος χρόνου.”
