Ρένα Παυλάκη
Σε μια συγκυρία όπου η πολιτική συζήτηση κινείται μεταξύ του χθεσινού διαγγέλματος του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και των εξελίξεων γύρω από την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο βουλευτής Δωδεκανήσου και κοσμήτορας της Βουλής Βασίλης Υψηλάντης τοποθετήθηκε στην εκπομπή «Πρωινό Xpress» της Ρένας Παυλάκη, εστιάζοντας κυρίως στο ζήτημα του ασυμβίβαστου μεταξύ βουλευτικής και υπουργικής ιδιότητας.
Η παρέμβαση του κ. Υψηλάντη κινήθηκε σε δύο επίπεδα: Αφενός στη θεσμική διάσταση της πρότασης για το ασυμβίβαστο υπουργού–βουλευτή, με έμφαση στη διαδικασία, τις προϋποθέσεις και τις πιθανές επιπτώσεις της, και αφετέρου στην τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, με αναφορές στη δικαστική διερεύνηση και τον ρόλο της Βουλής, με τον ίδιο να είναι μέλος της Επιτροπής Δεοντολογίας της Βουλής που σήμερα αποφάσισε την άρση της βουλευτικής ασυλίας των εμπλεκομένων στο σκάνδαλο.
Η συζήτηση για το ασυμβίβαστο, όπως προκύπτει και από τις δηλώσεις του, παραμένει ανοιχτή και συνδέεται με ευρύτερες θεσμικές επιλογές που αναμένεται να τεθούν σε διάλογο το επόμενο διάστημα.
Το ασυμβίβαστο υπουργού – βουλευτή στο επίκεντρο
Από την αρχή της συζήτησης, ο κ. Υψηλάντης συνέδεσε τη δημόσια αντιπαράθεση με μια ευρύτερη προσπάθεια αλλαγών στο πολιτικό σύστημα, σημειώνοντας ότι «η χώρα παλεύει να αποκόψει γάγγραινες δεκαετιών», με αναφορά στις κυβερνητικές περιόδους του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ.
Το βασικό σημείο της παρέμβασής του αφορούσε την πρόταση για ασυμβίβαστο μεταξύ υπουργού και βουλευτή, την οποία ενέταξε σε ένα πλαίσιο θεσμικών αλλαγών με στόχο τον περιορισμό των πελατειακών σχέσεων.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Ένας μη εκλεγμένος υπουργός δεν έχει την ίδια πίεση από τον κόσμο. Το ασυμβίβαστο μπορεί να βοηθήσει να μειωθεί η διαπλοκή, αλλά πρέπει να κατοχυρωθεί η διάκριση των εξουσιών και η λειτουργία των πολιτικών κομμάτων, που θα θιχτούν με την αναθεώρηση του Συντάγματος».
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η πρόταση δεν αποτελεί άμεση θεσμική αλλαγή, αλλά εντάσσεται σε μια διαδικασία διαλόγου και επεξεργασίας, επισημαίνοντας: «Ναι, εφόσον μπει σε διάλογο και αποφασιστεί».
Στη συζήτηση τέθηκαν και πρακτικά ζητήματα εφαρμογής του μέτρου, όπως η αντικατάσταση βουλευτών που υπουργοποιούνται και η ενδεχόμενη επιστροφή τους στη Βουλή. Επ’ αυτού, ο κ. Υψηλάντης αναγνώρισε ότι υπάρχουν ανοιχτά ερωτήματα: «Κάθε πρόταση χρειάζεται περαιτέρω επεξεργασία και βελτίωση. Υπάρχουν παραδείγματα σε άλλες χώρες, όπως η Γαλλία».
Αναφερόμενος σε σενάρια που θέλουν το ασυμβίβαστο να οδηγεί σε αποκλειστικά εξωκοινοβουλευτικούς υπουργούς, απάντησε: «Ο πρωθυπουργός δεν έχει αυτή την άποψη. Υπάρχουν περιβάλλοντα που διασπείρουν τέτοιες θέσεις για να θιγεί το γόητρο του βουλευτή».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη διαφορετική σχέση που έχουν οι εκλεγμένοι και οι μη εκλεγμένοι υπουργοί με την κοινωνία, συνδέοντας το θέμα με τον τρόπο άσκησης πολιτικής. Παράλληλα, επεσήμανε ότι κάθε τέτοια μεταρρύθμιση θα πρέπει να λάβει υπόψη της τη συνολική ισορροπία του πολιτικού συστήματος και τον ρόλο των κομμάτων, αφήνοντας ανοιχτό το εύρος των αλλαγών που ενδεχομένως θα απαιτηθούν.
ΟΠΕΚΕΠΕ και Επιτροπή Δεοντολογίας
Ο κ. Υψηλάντης αναφέρθηκε στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, υπό το πρίσμα και της ιδιότητάς του ως μέλους της Επιτροπής Δεοντολογίας της Βουλής, η οποία εξέτασε και αποφάσισε την άρση της βουλευτικής ασυλίας για εμπλεκόμενα πρόσωπα.
Όπως σημείωσε, η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και συνδέεται με τη συνεργασία της ελληνικής δικαιοσύνης με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ενώ διευκρίνισε ότι «η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν μπορεί να ελέγξει καταστάσεις πριν τη δημιουργία της, που ξεκινά ουσιαστικά από το 2021. Η ελληνική δικαιοσύνη ξεκίνησε έρευνες από το 2019 και συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία».
Επεσήμανε επίσης ότι οι δικογραφίες διαβιβάζονται σταδιακά: «Οι δικογραφίες στέλνονται με το σταγονόμετρο. Υπάρχουν βουλευτές που έχουν εμπλακεί και αναμένονται νέες δικογραφίες».
Αναφορικά με τον ρόλο της Επιτροπής Δεοντολογίας, ανέφερε: «Εμείς ως επιτροπή θα δούμε πώς θα προχωρήσει η έρευνα και ποιος είναι ένοχος ή αθώος», επισημαίνοντας ταυτόχρονα ότι για κάθε έναν εμπλεκόμενο «υπάρχει το τεκμήριο της αθωότητας».
