Ρένα Παυλάκη
«Είναι θέμα αντίληψης να μην ψάχνουμε άλλοθι για να αποφύγουμε τις ευθύνες μας». Με αυτή τη φράση, που συμπυκνώνει μια ολόκληρη πολιτική στάση, ο τέως δήμαρχος Νότιας Ρόδου, Μανώλης Σαββής, μίλησε στο «Πρωινό Xpress» και τη Ρένα Παυλάκη για την ανάγκη χειραφέτησης του πρώτου βαθμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τονίζοντας ότι η εμπιστοσύν ητου κεντρικού κράτους κερδίζεται μέσα από πρωτοβουλίες και δράσεις. Γιατί, όπως ανέδειξε μέσα από τα λεγόμενά του, όταν υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον, «ρωτάω και μαθαίνω»· αναζητώ πρακτικές, ενημερώνομαι, συγκρίνω και τελικά εφαρμόζω. Και ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε το πρόβλημα των ελαφιών Dama Dama, όπου ο Δήμος Ρόδου εμφανίζεται εκκωφαντικά απών, την ώρα που άλλοι δήμοι έχουν ήδη αναλάβει πρωτοβουλίες διαχείρισης της άγριας πανίδας της περιοχής τους, δείχνοντας τον δρόμο.
«Ο Δήμος Ρόδου, έχει διεύθυνση πρωτογενούς τομέα», σημείωσε, για να προσθέσει ότι στην πράξη ασχολείται μόνο με την έκδοση αδειών για τη λαϊκή αγορά, τονίζοντας ωστόσο ότι «το θεσμικό πλαίσιο δεν απαγορεύει σε αυτή τη διεύθυνση να ασχοληθεί με αναπτυξιακή προοπτική», αποδομώντας το επιχείρημα της έλλειψης αρμοδιότητας. Αντιθέτως, όπως εξήγησε, τα περιθώρια πρωτοβουλιών είναι πολλά — αρκεί να υπάρξει η βούληση.
Σε αυτό το σημείο αναφέρθηκε στο παράδειγμα που, όπως είπε, τον κινητοποίησε προσωπικά. «Άκουσα στην τηλεόραση ότι ο Δήμος Λάρισας ενσωμάτωσε ειδικό τμήμα προστασίας της άγριας πανίδας», ανέφερε, περιγράφοντας μια δομή που «ασχολείται τόσο με την προστασία της άγριας πανίδας, όσο και με την προστασία της οικονομίας από τις ζημιές που αυτή μπορεί να προκαλεί».
Η διαφορά προσέγγισης είναι, κατά τον ίδιο, καθοριστική: «Δεν στάθηκε ο Δήμος Λάρισας να λέει “δεν είναι δικό μου θέμα, είναι του Υπουργείου”». Αντίθετα, ανέλαβε πρωτοβουλία, δημιούργησε οργανισμό, συνεργάστηκε με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και αξιοποίησε επιστημονική γνώση.
Με βάση αυτό το μοντέλο, ο κ. Σαββής περιέγραψε τι θα μπορούσε να γίνει στη Ρόδο, για την διαχείριση του υπερπληθυσμού των ελαφιών, για την προστασία τόσο του σπάνιου αυτού είδους, όσο και των αγροτών που βλέπουν τις καλλιέργειές τους να καταστρέφονται. «Ο Δήμος να χτίσει τη δική του δομή πάνω σε αυτό το θέμα», είπε, ώστε να διασφαλιστεί «η συνύπαρξη του ελαφιού και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων με τις λιγότερες δυνατές ζημιές».
Οι παρεμβάσεις που προτείνει είναι συγκεκριμένες και εφαρμόσιμες: «Τα ελάφια να βρίσκουν τροφή στα δάση», «να μην πλησιάζουν εύκολα το οδικό δίκτυο», να υπάρχουν «δεξαμενές με νερό» και συνολικός σχεδιασμός για την αποτροπή της μετακίνησης των ζώων σε κατοικημένες περιοχές. Πρόκειται για προτάσεις που, όπως σημείωσε, έχουν ήδη κατατεθεί από αρμόδιες υπηρεσίες και πανεπιστημιακά ιδρύματα.
Η πραγματικότητα στο νησί της Ρόδου, ως γνωστόν τα τελευταία χρόνια, είναι διαφορετική. «Τώρα έρχονται πια μες στα χωριά ως κατοικίδιο», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την εξοικείωση των ελαφιών με τον άνθρωπο, η οποία εντείνεται μετά τις πυρκαγιές και τη συρρίκνωση του φυσικού τους χώρου.
Οι συνέπειες για τον πρωτογενή τομέα είναι δραματικές. «Όταν μπει μια αγέλη ελαφιών σε ένα χωράφι, σε μερικές ώρες είναι τελειωμένο», είπε, εξηγώντας ότι η ζημιά είναι ολοκληρωτική.
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, οι έως τώρα παρεμβάσεις κρίνονται ανεπαρκείς. «Το κράτος έκανε μόνο μία παρέμβαση, μια περίφραξη μερικών χιλιομέτρων», σημείωσε, θέτοντας το εύλογο ερώτημα: χωρίς συνολική διαχείριση, πού θα βρουν τροφή τα ζώα και πώς θα αποτραπεί η μετακίνησή τους προς τους οικισμούς;
Το παράδειγμα της Λάρισας δείχνει ότι υπάρχει εναλλακτική. «Έχω τον οργανισμό υπηρεσίας», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι ήδη έχει έρθει σε επαφή με αρμόδιους παράγοντες και φορείς, επιδιώκοντας τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την προσαρμογή του μοντέλου στη Ρόδο, τονίζοντας ότι «ο Δήμος πρέπει να είναι κινητής όλων για την επίλυση των θεμάτων που τον απασχολούν», επαναφέροντας τη συζήτηση στο επίπεδο της πολιτικής βούλησης.
