Ρένα Παυλάκη
Σε εξέλιξη βρίσκεται η πρώτη φάση της μελέτης για την αντιμετώπιση της διάβρωσης των ακτών στη δυτική πλευρά της Ρόδου, σε ένα πρόβλημα που, όπως επισημαίνεται, επιδεινώνεται διαρκώς τα τελευταία χρόνια και συνδέεται άμεσα με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Στην εκπομπή «Πρωινό Xpress» της Ρένας Παυλάκη μίλησε ο διπλωματούχος πολιτικός μηχανικός και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας «Ρογκάν και Συνεργάτες Α.Ε.», Αντώνης Μπουτάτης, περιγράφοντας το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η διαδικασία, αλλά και τη φύση του προβλήματος.
Όπως ανέφερε, «το θέμα είναι φλέγον για την περιοχή» και απασχολεί τη Ρόδο εδώ και δεκαετίες, με τη σημερινή συγκυρία να χαρακτηρίζεται ως «η κατάλληλη στιγμή» για την επανεκκίνηση μιας οργανωμένης προσπάθειας αντιμετώπισης.
Η διαδικασία, που αφορά την παράκτια ζώνη Ιξιάς, Ιαλυσού και Κρεμαστής, ξεκίνησε με πρωτοβουλία της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου, η οποία χρηματοδοτεί το πρώτο στάδιο της μελέτης, ενώ η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου έχει δηλώσει ότι θα αναλάβει την υλοποίηση του έργου, από την αδειοδότηση έως και τη χρηματοδότηση, μετά την ολοκλήρωση του σχεδιασμού.
Εργασίες πεδίου και καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης
Η μελέτη βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη φάση των εργασιών πεδίου. Σύμφωνα με τον κ. Μπουτάτη, πραγματοποιείται εκτενής βυθομετρική αποτύπωση της παράκτιας ζώνης, καθώς, όπως σημείωσε, «οι ναυτικοί χάρτες που υπάρχουν δεν έχουν ακριβή βάθη», ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονη δυναμική ακτογραμμής.
Παράλληλα, διενεργούνται υποβρύχιες επιθεωρήσεις σε μήκος περίπου τεσσάρων χιλιομέτρων, οι οποίες θα επεκταθούν το επόμενο διάστημα. Οι επιθεωρήσεις αυτές έχουν διπλό στόχο: την καταγραφή της μορφολογίας του βυθού και την ανίχνευση ενδεχόμενης παρουσίας προστατευόμενων ειδών, όπως η ποσειδωνία, που μπορεί να επηρεάσει τον σχεδιασμό των παρεμβάσεων.
«Δεν μπορούμε να μιλάμε για λύσεις πριν ολοκληρωθεί η αποτύπωση και οι προσομοιώσεις», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σύνθετο αντικείμενο, που απαιτεί συνδυασμό επιστημονικών δεδομένων και υπολογιστικών μοντέλων.
Από τα μαθηματικά μοντέλα στις εναλλακτικές λύσεις
Μετά την ολοκλήρωση της συλλογής δεδομένων, θα ακολουθήσει η φάση των μαθηματικών μοντέλων και των προσομοιώσεων, όπου θα εξεταστούν διαφορετικά σενάρια υπό συνθήκες κυματισμού, υδροδυναμικής και μελλοντικών επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης.
«Τα φαινόμενα αυτά είναι πολύ πιο σύνθετα από ένα κτιριακό έργο», σημείωσε ο κ. Μπουτάτης, επισημαίνοντας ότι απαιτείται ανάλυση πολλαπλών παραμέτρων για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.
Σε επίπεδο πιθανών παρεμβάσεων, ανέφερε ότι η διεθνής πρακτική περιλαμβάνει ένα εύρος λύσεων, από την επιλογή της μη παρέμβασης έως την τεχνητή προσάμμωση ή την κατασκευή τεχνικών έργων, όπως κυματοθραύστες και προβόλοι, σε συνδυασμό με φυσικά υλικά. «Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν», τόνισε χαρακτηριστικά.
Σοβαρό πρόβλημα σε τμήματα της δυτικής ακτής
Σε ό,τι αφορά τη σοβαρότητα του φαινομένου, ο κ. Μπουτάτης ανέφερε ότι σε ορισμένα σημεία της Ρόδου η διάβρωση είναι έντονη, ενώ έχουν παρατηρηθεί και πρόχειρες παρεμβάσεις χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην περιοχή της Κρεμαστής, όπου, σε συνδυασμό με έντονα καιρικά φαινόμενα, έχουν καταγραφεί και πλημμυρικά φαινόμενα. Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι αντίστοιχα προβλήματα εμφανίζονται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και της Μεσογείου.
Χρονοδιάγραμμα και επόμενα βήματα
Ο χρονικός ορίζοντας για την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης εκτιμάται στους τρεις έως τέσσερις μήνες. Στο διάστημα αυτό, οι μελετητές αναμένεται να παρουσιάσουν «την πρώτη δέσμη μέτρων» και εναλλακτικών σεναρίων, με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε επιλογής.
Τα αποτελέσματα θα τεθούν σε διαβούλευση με τους τοπικούς φορείς, προκειμένου να επιλεγεί η βέλτιστη λύση, πριν προχωρήσει η διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης και της υλοποίησης του έργου.
Η κλιματική αλλαγή επιταχύνει τα φαινόμενα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σύνδεση της διάβρωσης με την κλιματική αλλαγή. Όπως σημείωσε ο κ. Μπουτάτης, τα τελευταία χρόνια καταγράφονται συχνότερα και εντονότερα ακραία φαινόμενα, με επιπτώσεις που δεν συγκρίνονται με προηγούμενες δεκαετίες.
«Οι ζημιές που παρατηρούμε τα τελευταία 15 χρόνια δεν συγκρίνονται με αυτές των δεκαετιών του ’70, ’80 και ’90», ανέφερε, φέρνοντας ως παράδειγμα πρόσφατα φαινόμενα με ανέμους που έφτασαν τα 166 χλμ/ώρα, τιμές που αντιστοιχούν σε ακραίες συνθήκες εκτός Μεσογείου.
Η αντιμετώπιση των επιπτώσεων, όπως υπογράμμισε, απαιτεί «πολύ χρόνο και χρήμα», ενώ ήδη ευρωπαϊκοί φορείς χρηματοδοτούν μελέτες και έργα προσαρμογής σε μεγάλα λιμάνια της χώρας.
Η εξέλιξη της μελέτης για τη Ρόδο αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο βήμα για τον σχεδιασμό παρεμβάσεων σε μία από τις πιο επιβαρυμένες παράκτιες ζώνες του νησιού, με στόχο την ανάσχεση ενός φαινομένου που, σύμφωνα με τους ειδικούς, θα συνεχίσει να εντείνεται τα επόμενα χρόνια.
