Σύνθετη και αντιφατική εικόνα για την κοινωνική και πολιτική ψυχολογία των πολιτών της Ρόδου προκύπτει από τα ευρήματα έρευνας που ανάλυσε  στην εκπομπή «Πρωινό Xpress» της Ρένας Παυλάκη ο Γιώργος Τράπαλης, αναλυτής δεδομένων της Good Affairs. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του think tank “Ανοιχτή Ατζέντα” που έχει δημιουργήσει ο Κώστας Χρυσοχοΐδης και παρουσιάστηκε στην πρώτη επίσημη εκδήλωση του think tank.  Eστιάζει σε ποιοτικά χαρακτηριστικά της καθημερινότητας και των προσδοκιών των πολιτών.

Τα ευρήματα αναμένεται να αξιοποιηθούν ως βάση για τη διαμόρφωση προτάσεων, με στόχο την αντιμετώπιση των ζητημάτων που αναδεικνύονται από την έρευνα. Το συνολικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι η Ρόδος εμφανίζει χαρακτηριστικά κοινωνίας με υψηλές απαιτήσεις αλλά με χαμηλές προσδοκίες,  δημιουργώντας ένα μείγμα απογοήτευσης, παραίτησης και ταυτοχρόνως απαιτήσεων για το μέλλον.

Κυρίαρχες έννοιες: «παραίτηση» και «απαίτηση»

Σύμφωνα με τον κ. Τράπαλη, δύο λέξεις αποτυπώνουν με σαφήνεια το κλίμα που καταγράφεται: «παραίτηση» και «απαίτηση». Από τη μία πλευρά, παρατηρείται μια διάχυτη απογοήτευση και αίσθηση στασιμότητας, που οδηγεί σε μειωμένες προσδοκίες. Από την άλλη, καταγράφεται έντονη απαίτηση για βελτίωση της καθημερινότητας και των συνθηκών ζωής. Η συνύπαρξη αυτών των δύο εννοιών, όπως εξήγησε, δεν είναι αντιφατική αλλά αποτυπώνει ένα μεταβατικό στάδιο: οι πολίτες εμφανίζονται να δίνουν «μια τελευταία ευκαιρία» για αλλαγή, διατηρώντας ωστόσο επιφυλάξεις για το αν αυτή μπορεί να επιτευχθεί.

Η επιβίωση ως συγκριτική έννοια

Ένα από τα βασικά ευρήματα αφορά το ζήτημα της επιβίωσης, το οποίο, σύμφωνα με την έρευνα, αναδεικνύεται ως κυρίαρχο πρόβλημα για σημαντικό ποσοστό πολιτών. Ο κ. Τράπαλης διευκρίνισε ότι η έννοια αυτή δεν συνδέεται με ακραίες συνθήκες, αλλά με τη σύγκριση του σημερινού επιπέδου ζωής με το παρελθόν. Όπως σημείωσε, η αντίληψη της υποβάθμισης πηγάζει από την αίσθηση ότι η ποιότητα ζωής στο νησί έχει επιδεινωθεί σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες, γεγονός που εντείνει το αίσθημα δυσαρέσκειας.

Ασφάλεια και καθημερινότητα στο επίκεντρο

Στην ερώτηση για τις βασικές αξίες της περιόδου, η «ασφάλεια» αναδεικνύεται ως πρώτη επιλογή των πολιτών. Η έννοια αυτή, όπως επισημάνθηκε, δεν περιορίζεται σε ζητήματα δημόσιας τάξης, αλλά περιλαμβάνει την οικονομική και κοινωνική σταθερότητα. Το εύρημα αυτό ευθυγραμμίζεται με πανελλαδικές τάσεις, ωστόσο στη Ρόδο καταγράφεται χαμηλότερη αναφορά σε αξίες όπως η «ελευθερία», που συνδέονται με οραματικές ή μακροπρόθεσμες προοπτικές. Αυτό, σύμφωνα με την ανάλυση, υποδηλώνει μετατόπιση της προσοχής των πολιτών προς την καθημερινή επιβίωση.

Έντονη απογοήτευση για την εικόνα του νησιού

Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα ευρήματα σχετικά με το επίπεδο ικανοποίησης των πολιτών από τη σημερινή εικόνα της Ρόδου. Τα ποσοστά χαμηλής ικανοποίησης είναι υψηλά, με μεγάλο μέρος των ερωτηθέντων να δηλώνει ότι δεν αισθάνεται υπερηφάνεια για την τρέχουσα κατάσταση. Η εικόνα αυτή ενισχύεται από την επικράτηση της λέξης «υποβάθμιση» ως κυρίαρχης περιγραφής της σημερινής κατάστασης, στοιχείο που συνδέεται άμεσα με τα προηγούμενα ευρήματα περί απογοήτευσης και απαιτήσεων.

«Κοινωνική παραίτηση» και όρια αντοχής

Ο κ. Τράπαλης έκανε λόγο για φαινόμενο «κοινωνικής παραίτησης», το οποίο εκφράζεται ως αποδοχή των υφιστάμενων συνθηκών, χωρίς ισχυρή προσδοκία αλλαγής. Όπως σημείωσε, πρόκειται για στάση που έχει διαμορφωθεί σταδιακά, σε ένα περιβάλλον όπου οι πολίτες θεωρούν ότι οι δυνατότητες βελτίωσης είναι περιορισμένες. Παράλληλα, η ύπαρξη ισχυρής «απαίτησης» δείχνει ότι η κοινωνία δεν έχει απολέσει πλήρως την προσδοκία για αλλαγή, αλλά βρίσκεται σε οριακό σημείο.

Ο ρόλος της έρευνας και του think tank

Η έρευνα, όπως διευκρινίστηκε, δεν είχε στόχο την καταγραφή πολιτικών συσχετισμών ή πρόθεσης ψήφου, αλλά την εις βάθος κατανόηση των κοινωνικών τάσεων και των αιτιών πίσω από αυτές. Σύμφωνα με τον αναλυτή, αυτή η προσέγγιση αποτέλεσε βασικό ζητούμενο του think tank “Ανοιχτή ατζέντα”

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ:

Δυναμικό ξεκίνημα του Think Tank «Ανοιχτή Ατζέντα» με επικεφαλής τον Κώστα Χρυσοχοΐδη

Κώστας Χρυσοχοΐδης στον RV: «Θα πάρω τις αποφάσεις μου για τον Δήμο Ρόδου στον χρόνο που πρέπει»