Νατάσα Παμπρή
Απολογισμό για τη χθεσινή συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν στο πλαίσιο του 6ου Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας στην Άγκυρα, έκανε ο Γιώργος Γεραπετρίτης μιλώντας στο ΕΡΤnews.
«Η χθεσινή συνάντηση εντάσσεται σε ένα κύκλο στρατηγικής της ελληνικής διπλωματίας, ώστε να υπάρχουν ανοιχτοί δίαυλοι, κανόνες και δομημένος διάλογος με την Τουρκία», ήταν το πρώτο σχόλιο του υπουργού Εξωτερικών, υπενθυμίζοντας ότι αποτελεί κάτι που καθιερώθηκε πριν 3 χρόνια με σκοπό την ανάπτυξη μιας γνήσιας λειτουργικής σχέσης με τη γείτονα χώρα.
«Υπάρχει το επίπεδο της ήπιας και το επίπεδο της υψηλής πολιτικής. Στο πρώτο είναι πολύ προφανές ότι οι δυο ηγέτες έκαναν μια συνολική αποτίμηση του πώς έχει πάει ο ελληνοτουρκικός διάλογος, στο επίπεδο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και της Θετικής Ατζέντας. Τα αποτελέσματα είναι νομίζω σημαντικά, έχουν καταστήσει τη σχέση των δυο χωρών μια σχέση καλής γειτονίας», όπως είπε. «Από την άλλη πλευρά, είναι προφανές ότι παραμένουν τα μεγάλα και ακαναθώδη ζητήματα. Δεν περιμέναμε ως δια μαγείας να εξαφανιστούν τα ζητήματα αυτά. Γίνεται μια ειλικρινής προσπάθεια να θέτουμε τα ζητήματα αυτά».
«Μερικές φορές το να συζητάς διαφωνώντας και να συζητάς σε ικανοποιητικό επίπεδο είναι και αυτό μια κατάκτηση. Για εμάς και τον πρωθυπουργό είναι εξαιρετικά σημαντικό να τίθενται τα ζητήματα αυτά χωρίς να προκαλούνται κρίσεις», δήλωσε αμέσως μετά ο κ. Γεραπετρίτης για να προσθέσει πως «Θέλουμε μια κανονική σχέση με την Τουρκία. Η γεωγραφία είναι δεδομένη, θα συνεχίσουμε αυτήν την προσπάθεια».
Ερωτηθείς για το αν θα διατηρηθούν τα «ήρεμα νερά» και για το επόμενο διάστημα μετά τη συνάντηση των δυο ηγετών, ο υπουργός υπογράμμισε πως υπό τις παρούσες συνθήκες σύνθετης και ρευστής γεωπολιτικής κατάστασης είναι εξαιρετικά σημαντικό να υπάρχει μια σχέση που να αποσυμπιέζει τις εντάσεις, κάτι που – όπως είπε – θα συνεχιστεί. «Εκείνο το οποίο αποφάσισαν οι ηγέτες χθες στο Ανώτατο Συμβούλιο είναι να διατηρηθούν οι δίαυλοι επικοινωνίας και να επεκταθούν σε περισσότερα επίπεδα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Είχαμε την ευκαιρία με μια πολύ αναβαθμισμένη διυπουργική αποστολή να συζητήσουμε με τους Τούρκους ομολόγους μας όλα τα θέματα που βρίσκονται στην ατζέντα και αφορούν το εμπόριο, τη μετανάστευση, την πολιτική προστασία και τον πολιτισμό. Μέσα από αυτήν την επικοινωνία μπορούμε να έχουμε μια συγκρατημένη αισιοδοξία ότι δεν θα παραχθούν κρίσεις. Εξάλλου, όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι το προηγούμενο διάστημα – ακόμη και την προηγούμενη τριετία – αφορμές για εντάσεις κια κρίσεις υπήρξαν. Εκείνο όμως που λειτούργησε ως ουσιαστικό αντίσωμα ήταν ότι υπήρχαν οι δίαυλοι επικοινωνίας, ώστε άμεσα να αποσυμπιεστεί η κατάσταση».
«Νομίζω στο τέλος της ημέρας το να προσέρχεσαι με μια καλή πίστη και με δυνατότητα να επικοινωνήσεις στο υψηλότερο επίπεδο με τον γείτονά σου, είναι η συνθήκη εκείνη που μπορούμε να έχουμε την ηρεμία αυτή», τόνισε ο κ. Γεραπετρίτης.
Ως προς την αναφορά Ερντογάν ότι «κανένα πρόβλημα δεν είναι άλυτο», υπενθύμισε ότι η μόνη διαφορά ανάμεσα στη χώρα μας και την Τουρκία είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ και η υφαλοκρηπίδας, ένα θέμα που μπορεί να αναχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας. «Για να μπορέσουμε να φτάσουμε στο επίπεδο να συζητούμε για το θέμα αυτό, απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο καθορισμός του εύρους της συζήτησης», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Οτιδήποτε πέρα και έξω από αυτό είναι μη αποδεκτό από την ελληνική πλευρά, διότι άπτεται θεμάτων κυριαρχίας και θέματα κυριαρχίας είναι εκτός διαλόγου».
«Χθες ακούσαμε τον Τούρκο πρόεδρο να αναφέρει ότι άλυτα ζητήματα δεν υπάρχουν. Νομίζω η πιο σημαντική δήλωσή του ήταν πως η επίλυση των ζητημάτων αυτών πρέπει να γίνεται επί τη βάσει του Διεθνούς Δικαίου. Με αφετηρία τη Διακήρυξη των Αθηνών τον Δεκέμβριο του 2023, υπήρξε κοινή παραδοχή πως τα θέματα πρέπει να επιλυθούν με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Θέση δική μας πάγια είναι ότι το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας είναι κάτι που μπορούμε να βασιστούμε. Σε αυτήν τη θέση έχει προσέλθει και η Τουρκία».
Αναφερόμενος στη δήλωση του πρωθυπουργού, τόνισε ότι είναι ώρα να σταματήσουν οι απειλές, υπενθυμίζοντας ότι ο διάλογος είναι ο μόνος δρόμος για ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή.
Παράλληλα, επισήμανε πως η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν επιβεβαίωσε την ανάγκη για σταθερή επικοινωνία με τον γείτονα, ενώ η ελληνική πλευρά είχε προετοιμαστεί εκτενώς για όλα τα πιθανά σενάρια. Ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε τη διαχείριση των προηγούμενων εντάσεων ως επιτυχημένη, επισημαίνοντας ότι οι παραβιάσεις στο Αιγαίο έχουν σχεδόν μηδενιστεί «χωρίς καμία έκπτωση ή θυσία».
