Δέσποινα Κουλούμπρη
Σε ηλικία 95 ετών έφυγε από τη ζωή ο Μιλτιάδης Λογοθέτης, μία από τις πλέον εμβληματικές μορφές των γραμμάτων, της επιστημονικής έρευνας και της πανεπιστημιακής ζωής της Δωδεκανήσου.
Η πορεία του συνδέθηκε άρρηκτα με τη Ρόδο, τη Νίσυρο και συνολικά τον νησιωτικό χώρο του Αιγαίου, τον οποίο υπηρέτησε όχι μόνο ως επιστήμονας και δάσκαλος, αλλά και ως ακούραστος καταγραφέας της ιστορικής μνήμης, της οικονομικής ζωής και των θεσμών του τόπου.
Βιογραφικό
(από την ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου Αιγαίου)
Ο Μιλτιάδης Λογοθέτης γεννήθηκε το 1930 στο Βρασώβ της Ρουμανίας από γονείς δωδεκανησιακής – νισυριακής καταγωγής. Τα πρώτα παιδικά και προσχολικά του χρόνια τα έζησε στην κοσμοπολίτικη ελληνική παροικία της πόλης, ενώ το 1936 φοίτησε για πρώτη φορά στο Γερμανικό Σχολείο του Βρασώβ. Έναν χρόνο αργότερα, μετά τον θάνατο του πατέρα του, η μητέρα του επέστρεψε με τους δύο γιους της στη Νίσυρο, τον τόπο καταγωγής της οικογένειας.
Στη Νίσυρο ο Μιλτιάδης Λογοθέτης ολοκλήρωσε το 1947 το Σχολαρχείο, αρχικά ιταλόφωνο και στη συνέχεια ελληνόφωνο (Ομήρειος Κοινοτική Σχολή Νισύρου). Ακολούθως, η οικογένεια εγκαταστάθηκε στη Ρόδο, όπου το 1949 έλαβε το απολυτήριό του από το Βενετόκλειο Γυμνάσιο Ρόδου.
Κατά τη διάρκεια τόσο των σχολικών όσο και των γυμνασιακών του χρόνων, λόγω των περιορισμένων οικονομικών πόρων της οικογένειας, εργάστηκε παράλληλα για τη στήριξή της – μια συνθήκη συνηθισμένη για την εποχή. Η συνεχής εργασία, οι σπουδές στην Πάντειο, οι μεταπτυχιακές σπουδές, η διδακτορική του διατριβή, αλλά και η ζωή στην ιταλοκρατούμενη Ρόδο, στην Αθήνα και στη μεταπολεμική ελληνική Ρόδο, συνθέτουν τα «παράλληλα σύμπαντα» μέσα στα οποία διαμορφώθηκε η προσωπικότητα και το έργο του.
Από νωρίς, το ερευνητικό και επαγγελματικό του ενδιαφέρον προσανατολίστηκε σε ζητήματα που αφορούσαν την οικονομική ανάπτυξη της Ρόδου, με έμφαση στον τουρισμό ως βασικό αναπτυξιακό πυλώνα. Η διδακτορική του διατριβή, με αντικείμενο τον τουρισμό στη Δωδεκάνησο, υπήρξε η πρώτη στην Ελλάδα στο συγκεκριμένο πεδίο. Εργάστηκε σε διευθυντικές και συμβουλευτικές θέσεις, καθώς και ως εκπαιδευτικός σε σχολές διαφόρων βαθμίδων, μεταξύ των οποίων και το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.
Παράλληλα, ο Μιλτιάδης Λογοθέτης συγκρότησε συστηματικά ένα πολύτιμο αρχείο για την οικονομική και κοινωνική ιστορία της Δωδεκανήσου, της Ρόδου και της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Νισύρου, το οποίο αξιοποίησε σε ένα εκτεταμένο συγγραφικό έργο.
Τα βιβλία και οι μελέτες του, είτε ως αυτοτελείς εκδόσεις είτε ως συμμετοχές σε συλλογικούς τόμους, καλύπτουν ευρύ φάσμα θεμάτων, με έμφαση στην οικονομία, τον τουρισμό και την ιστορία της Δωδεκανήσου. Ενδεικτικά αναφέρονται:
-
Η Ομήρειος Κοινοτική Σχολή Μανδρακίου Νισύρου στα χρόνια της δουλείας (1909–1945), 2007
-
Οι κοινοτικοί θεσμοί στα Δωδεκάνησα κατά την περίοδο της δουλείας (1522–1945) (υπό έκδοση)
-
Ο Δωδεκανησιακός Τύπος (1848–2008), τόμοι Α΄, Β΄ και Γ΄, 2010
-
Το Χρονικό μίας οικογένειας, 2012
Το τρίτομο έργο Ο Δωδεκανησιακός Τύπος τιμήθηκε με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών (2012) και το Βραβείο Μοσκόβη του Δήμου Αθηναίων (2011). Συνολικά, ο Μιλτιάδης Λογοθέτης έλαβε πλήθος διακρίσεων από σημαντικούς θεσμούς, αναγνωρίζοντας τη συμβολή του στην ιστορική και κοινωνική έρευνα.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στο έργο Το Χρονικό μίας οικογένειας, στο οποίο, μέσα από τρεις γενιές της οικογένειας Λογοθέτη, αποτυπώνεται με ιστορική ακρίβεια η πορεία των Δωδεκανησίων από τη Νίσυρο στη Μικρά Ασία, την Κωνσταντινούπολη, την Οδησσό, τη Ρουμανία και την επιστροφή στο Αιγαίο, φωτίζοντας πτυχές της κοινωνικής οργάνωσης, της οικονομίας, της γλώσσας και της εκπαίδευσης.
Η συμβολή του στην ίδρυση και στήριξη πανεπιστημιακών τμημάτων στη Ρόδο υπήρξε ουσιαστική και διαρκής. Οραματίστηκε έγκαιρα ότι η οικονομική ανάπτυξη της Ρόδου όφειλε να συνοδευτεί από ισχυρή μορφωτική και πνευματική υποδομή, στηρίζοντας με συνέπεια το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και την εξέλιξή του.
Η ανάρτηση του Κώστα Σκανδαλίδη
Σε ανάρτησή του, ο Κώστας Σκανδαλίδης αποχαιρέτησε τον Μιλτιάδη Λογοθέτη με λόγια συγκίνησης και βαθιάς εκτίμησης, αναφερόμενος στη μακρόχρονη προσφορά του στον τόπο, στην ιστορία και στον πολιτισμό της Δωδεκανήσου. Όπως έγραψε:
«Έφυγε σήμερα από τη ζωή, πλήρης ημερών, ένας πολύτιμος συμπατριώτης μας, χρήσιμος στην ιστορία και τον πολιτισμό της πατρίδας, την οποία υπηρέτησε με μοναδικό ζήλο σε όλη του τη ζωή.
Ο Μιλτιάδης Λογοθέτης, ο καλός μου φίλος και δάσκαλος σε ένα μεγάλο πεδίο γνώσης στην ιστορία του τόπου μας και όχι μόνον, ο σύμβουλος σε κάθε μας απορία, ο άνθρωπος της καλής παρέας, που τον άκουγες πάντα με τεντωμένα αφτιά.
Τακτικός θαμώνας τα Σάββατα στο τυπογραφείο “ΤΕΧΝΗ” του Μανόλη Βρατσάλη, όπου όλοι εμείς οι φίλοι του απολαμβάναμε να μας μεταλαμπαδεύει τις γνώσεις του, με εκείνη τη μοναδική, “ελεφάντινη” μνήμη του.
Μόνο που δεν προλάβαμε, Μιλτιάδη μου, να βρεθούμε στο νέο στέκι της παρέας, στο φιλόξενο ξενοδοχείο “Σεμίραμις”, όπως με παρακάλεσες πριν από δύο εβδομάδες, για να τα πούμε από κοντά. Για τις ανησυχίες μας, για τη Ρόδο που τόσο αγάπησες και σε αγάπησε, για την ιδιαίτερη πατρίδα μας, τη Νίσυρο.
Απαλαίωτη να είναι η μνήμη σου. Τα βιβλία σου θα μας κρατούν για πάντα συντροφιά και θα μας διδάσκουν.»
Η τιμητική βράβευση του Μιλτιάδη Λογοθέτη το 2021
Σε κλίμα συγκίνησης και βαθύ σεβασμού πραγματοποιήθηκε το 2021 η βράβευση του Δρα Μιλτιάδη Λογοθέτη από το Επιμελητήριο Δωδεκανήσου και την ΕΠΟΤ, για το πολυετές έργο και την καθοριστική προσφορά του στην οικονομική και ιστορική επιστήμη, στον πολιτισμό και την παιδεία, με ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα του τουρισμού.
Την τιμητική διάκριση απένειμαν ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, κ. Γιάννης Πάππου, και ο αντιπρόεδρος της ΕΠΟΤ, κ. Χαράλαμπος Λουκαράς. Στην ομιλία του, ο κ. Πάππος χαρακτήρισε τον Μιλτιάδη Λογοθέτη πρωτεργάτη του επιστημονικού έργου στον τουρισμό, υπογραμμίζοντας ότι υπηρέτησε επί τρεις δεκαετίες ως διευθυντής του Επιμελητηρίου, διετέλεσε σύμβουλος της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου, δίδαξε στην ΑΣΤΕΡ, ενώ υπήρξε πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου και του Ιδρύματος Υποτροφιών, καθώς και μέλος της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών.
Όπως επισημάνθηκε, τίμησε τη Δωδεκάνησο με το ήθος, τη γνώση και την αδιάκοπη εργασία του, με σπάνια χαρίσματα, οξυδέρκεια και αποτελεσματικότητα. Το συγγραφικό του έργο παραμένει έως σήμερα σημείο αναφοράς και αντικείμενο μελέτης, ενώ η συμβολή του σε εθνικό επίπεδο στον τουρισμό χαρακτηρίστηκε τεράστια.
Εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη και την εκτίμησή του προς το πρόσωπό του, ο κ. Πάππος τόνισε τη δέσμευση των φορέων να προστατεύσουν και να αναδείξουν το έργο του, εμπλουτίζοντάς το μελλοντικά.
Αντίστοιχα λόγια θαυμασμού και αναγνώρισης διατύπωσαν στις τοποθετήσεις τους ο διευθυντής του Επιμελητηρίου και γενικός γραμματέας της ΕΠΟΤ κ. Γιάννης Παπαδημήτρης, το ιδρυτικό μέλος της ΕΠΟΤ κ. Γιάννης Φώτης και ο αντιπρόεδρος της ΕΠΟΤ κ. Χαράλαμπος Λουκαράς. Όπως ανέφεραν, στον χώρο του τουρισμού τα συγκεντρωμένα και αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία για τη Δωδεκάνησο, από την απαρχή του «τουριστικού θαύματος», αλλά και πολύτιμα ιστορικά δεδομένα, βρίσκονται κυρίως στα βιβλία του Μιλτιάδη Λογοθέτη.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε και σε μια λιγότερο γνωστή, αλλά εξίσου σημαντική πτυχή της προσωπικότητάς του: τη γενναιόδωρη στήριξη και καθοδήγηση νέων επιστημόνων στα πρώτα τους βήματα, καθώς και την ουσιαστική συμβολή του σε μεταπτυχιακές και διδακτορικές έρευνες που καθόρισαν την ακαδημαϊκή και επαγγελματική τους πορεία.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τις απονομές των τιμητικών διακρίσεων από τους δύο φορείς προς τον Δρα Μιλτιάδη Λογοθέτη.
