Ρένα Παυλάκη
Τη σκοτεινή πλευρά της ψηφιακής εποχής, αλλά και τις ουσιαστικές αλλαγές που επέρχονται στο πεδίο των πλειστηριασμών, των οφειλών και του κληρονομικού δικαίου, ανέδειξε ο δικηγόρος Μάνος Τεχνίτης, υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, μιλώντας στην εκπομπή «Πρωινό Xpress» με τη Ρένα Παυλάκη στον Real Voice 99,5, σε μια συζήτηση πάνω σε θέματα της επικαιρότητας, από την απαγόρευση των social media σε ανηλίκους στην Αυστραλία, έως τις δυστοπικές σκέψεις των Ηνωμένων Πολιτειών για μαζική συλλογή προσωπικών δεδομένων ταξιδιωτών, και από τις αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας έως το νέο κληρονομικό δίκαιο.
Social media και ανήλικοι: προστασία ή απομόνωση;
Αναφερόμενος στην απόφαση της Αυστραλίας να μπλοκάρει την πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα για παιδιά κάτω των 16 ετών, ο κ. Τεχνίτης αναγνώρισε τους πραγματικούς κινδύνους που ελλοχεύουν: διαδικτυακή απάτη, online grooming, παιδοφιλία και σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις. Ωστόσο, επισήμανε και μια λιγότερο συζητημένη διάσταση, ότι για παιδιά και εφήβους με ιδιαιτερότητες, είτε πνευματικές, είτε κοινωνικές, είτε πολιτισμικές , τα social media αποτελούν συχνά τον μοναδικό δίαυλο επικοινωνίας με όμοιους τους. Η οριζόντια απαγόρευση, ειδικά μέχρι τα 16, ενδέχεται να λειτουργήσει απομονωτικά και όχι προστατευτικά.
«Δεν μπορούμε να αφήσουμε ανεξέλεγκτο ένα παιδί 11 ή 12 ετών. Το όριο των 16 όμως είναι υψηλό και δημιουργεί νέα προβλήματα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
ΗΠΑ και ψηφιακή δυστοπία στο όνομα της εθνικής ασφάλειας
Ιδιαίτερη ανησυχία έχουν προκαλέσει διεθνώς τα σχέδια των Ηνωμένων Πολιτειών να ζητούν από επισκέπτες ιστορικό social media πέντε ετών, τηλεφωνικές επικοινωνίες αντίστοιχου διαστήματος και email δεκαετίας.
Ο Μάνος Τεχνίτης χαρακτήρισε το ενδεχόμενο αυτό ξεκάθαρα δυστοπικό, εντάσσοντάς το σε μια ευρύτερη στροφή των ΗΠΑ προς την εσωστρέφεια, τον υπερέλεγχο, την αυξημένη επιτήρηση και εν τέλει, τον περιορισμό δικαιωμάτων με επίκληση της «εθνικής ασφάλειας»
Όπως τόνισε, ο χώρος της εθνικής ασφάλειας παραμένει ουσιαστικά ανεξέλεγκτος, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη, ακόμα και σε ζητήματα τεχνητής νοημοσύνης και προσωπικών δεδομένων.
«Αν κάτι γίνει από την αστυνομία, ελέγχεται. Αν βαφτιστεί εθνική ασφάλεια, δεν ελέγχεται. Εκεί σχεδόν τα πάντα επιτρέπονται», τόνισε χαρακτηριστικά.
Πλειστηριασμοί: πιο γρήγορα, πιο εύκολα, εις βάρος των οφειλετών
Περνώντας στην «εσωτερική» ατζέντα, ο κ. Τεχνίτης ανέλυσε τις πρόσφατες τροποποιήσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, οι οποίες αφορούν την αναγκαστική εκτέλεση και τους πλειστηριασμούς.
Παρά το κυβερνητικό αφήγημα περί αντιμετώπισης του στεγαστικού προβλήματος, η πραγματικότητα – όπως την περιέγραψε – είναι διαφορετική, αφού στην ουσία επιταχύνει και διευκολύνει τους πλειστηριασμούς, με την συντόμευση των προθεσμιών και τον περιορισμό των νομικών ελιγμών των οφειλετών
Όπως τονίστηκε στη συζήτηση, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι τα ακίνητα που αλλάζουν χέρια μέσω πλειστηριασμών θα χρησιμοποιηθούν για κατοικία και όχι για επενδυτικούς σκοπούς, όπως Airbnb.
Σ κ. Τεχνίτης εξήγησε ότι σήμερα, δύο είναι οι βασικοί μηχανισμοί που συγκρατούν – έστω προσωρινά – την πλήρη επέλαση των κατασχέσεων: Οι ανακοπές κατά των πράξεων εκτέλεσης και οι άγονοι πλειστηριασμοί χωρίς πλειοδότες, ιδίως όταν πρόκειται για ακίνητα με αυθαιρεσίες.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Τεχνίτη, αν επιλυθούν και τα ζητήματα των αυθαιρεσιών στα ακίνητα και επιταχυνθούν περαιτέρω οι διαδικασίες, το σύστημα θα «απελευθερωθεί πλήρως», με απρόβλεπτες κοινωνικές συνέπειες.
Στάθηκε δε ιδιαίτερα στην ψυχολογία του οφειλέτη, που συχνά οδηγείται σε παραίτηση και αδράνεια λόγω πίεσης, σύγχυσης και οικονομικής εξάντλησης, ενώ τόνισε ότι με βάση τα παραπάνω, η πιο ασφαλής λύση, όπως παραμένει ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης, ο οποίος παγώνει τα καταδιωκτικά μέτρα και προβλέπει «κούρεμα» όπου δικαιούται ο οφειλέτης.
«Η αδράνεια πληρώνεται ακριβά. Ο χρόνος δεν σταματά και το πρόβλημα έρχεται σαν χιονοστιβάδα», ανέφερε, συνιστώντας στους οφειλέτες να μην κρύβουν το πρόβλημα “κάτω από το χαλί”.
Νέο κληρονομικό δίκαιο
Τέλος, ο κ. Τεχνίτης έδωσε μια πρώτη εικόνα για το υπό διαμόρφωση νέο κληρονομικό δίκαιο όσον αφορά τις αλλαγές στα ποσοστά κληρονόμων, τη δυνατότητα κληρονομικών συμβάσεων, την υποχρεωτικότητα στην αποδοχή κληρονομιάς ακόμα και αν θανών – οφειλέτης είχε χρέη. Με τη διαφορά όμως ότι ο κληρονόμος θα ευθύνεται μόνο μέχρι το ύψος της κληρονομιάς. Αν και η ρύθμιση προστατεύει την ατομική περιουσία των κληρονόμων, ταυτόχρονα τους υποχρεώνει να λειτουργήσουν ως «εκκαθαριστές» των χρεών της κληρονομιάς για πληρωθούν Τράπεζες και Δημόσιο – μια διαδικασία, όπως ανέφερε, χρονοβόρα και ψυχοφθόρα.
Ακούστε εδώ τη συνομιλία:
