79

Η 28η Νοεμβρίου κουβαλά μια ξεχωριστή θέση στην ποπ κουλτούρα, καθώς συμπυκνώνει ιστορικές στιγμές από τη μουσική και τον κινηματογράφο. Από την τελευταία ζωντανή εμφάνιση του John Lennon στη σκηνή με τον Elton John, μέχρι τις κορυφές των charts για το “Physical” και το αθάνατο “The Time of My Life”, η ημέρα αυτή σηματοδοτεί σταθερά μουσικά ορόσημα. Στο σινεμά, η γέννηση του Αλφόνσο Κουαρόν, η πρεμιέρα κλασικών όπως το Casablanca και το Ocean’s 11, αλλά και ο «σεισμός» που προκάλεσε η απόφαση του Μάρτιν Σκορσέζε να συνεργαστεί με το Netflix για τον Irishman, θυμίζουν πως η τέχνη δεν εξελίσσεται ποτέ χωρίς εντάσεις και ρήξεις.

Παράλληλα, πίσω από τις πιο αγαπημένες ταινίες κρύβονται ιστορίες που συνεχίζουν να γοητεύουν το κοινό: από το παραλίγο… ακυρωμένο lift του Dirty Dancing και τις κόντρες Swayze–Grey, μέχρι το απρόσμενο παρασκήνιο του Bodyguard, όπου η Whitney Houston επιλέχθηκε χωρίς ακρόαση και το θρυλικό “I Will Always Love You” μπήκε στο project κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή. Όλα αυτά τα μικρά και μεγάλα περιστατικά συνθέτουν έναν πολιτιστικό καμβά όπου η ίδια μέρα, σε διαφορετικές εποχές, γεννά μύθους, αντιδράσεις και ιστορίες που παραμένουν ζωντανές μέχρι σήμερα.

Επιμέλεια Ρένα Παυλάκη

🎬 Σαν σήμερα – 28 Νοεμβρίου

Στη Μουσική

1974 – Οι John Lennon & Elton John στη σκηνή

Ο John Lennon εμφανίζεται απρόσμενα στη συναυλία του Elton John στο Madison Square Garden.
Ήταν η τελευταία του ζωντανή εμφάνιση. Ιστορική στιγμή.

1981 – Το “Physical” της Olivia Newton-John κορυφή

Το τραγούδι συνεχίζει για 10 εβδομάδες στο Νο.1 του Billboard — ένα από τα πιο επιτυχημένα singles της δεκαετίας.

1987 – “(I’ve Had) The Time of My Life” Νο.1

Το θρυλικό ντουέτο των Bill Medley & Jennifer Warnes από το Dirty Dancing ανεβαίνει στο Νο.1 των ΗΠΑ και γίνεται διαχρονικό κλασικό. (Ακολουθούν trivia της ταινίας στη συνέχεια του άρθρου)

1992 – Whitney Houston παντού με το “I Will Always Love You”

Το single βρίσκεται στο απόγειο της παγκόσμιας κυριαρχίας του, λίγο μετά την πρεμιέρα του The Bodyguard. – Με πάνω από 45 εκατομμύρια πωλήσεις παγκοσμίως, κατέχει ακόμη παγκόσμιο ρεκόρ. (Ακολουθούν trivia της ταινίας στη συνέχεια του άρθρου)

1994 – Ο Tupac πυροβολείται στο στούντιο

Ο Tupac Shakur τραυματίζεται σοβαρά στο Quad Recording Studios στη Νέα Υόρκη, ένα από τα γεγονότα που πυροδότησαν τη διαμάχη East–West Coast.

2002 – George Harrison: 1 χρόνος από τον θάνατό του

Σε όλο τον κόσμο γίνονται αφιερώματα στον κιθαρίστα των Beatles, που έφυγε στις 29 Νοεμβρίου 2001, αλλά η ημέρα αυτή έχει μείνει αφιερωμένη στη μνήμη του.

2013 – Ο Paul Walker σκοτώνεται σε αυτοκινητιστικό (μουσικο-κινηματογραφική σύνδεση)

Γνωστός για την ταινιογραφία του αλλά και βαθιά συνδεδεμένος με ηχογραφήσεις & soundtracks των Fast & Furious.

---

🎥 Στον Κινηματογράφο

1925 – Πρεμιέρα του “The Battleship Potemkin”

Η ταινία του Sergei Eisenstein αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το μοντάζ.

1943 – “Casablanca” στις αίθουσες των ΗΠΑ

Το θρυλικό φιλμ με τους Humphrey Bogart και Ingrid Bergman κάνει ντεμπούτο στη Νέα Υόρκη.
Ένα από τα πιο εμβληματικά φιλμ όλων των εποχών.

1960 – Πρεμιέρα του “Ocean’s 11” με τον Rat Pack

Frank Sinatra, Dean Martin, Sammy Davis Jr. σε ένα από τα σπουδαιότερα heist movies της εποχής.

1961 – Γεννήθηκε ο Αλφόνσο Κουαρόν

Γεννιέται ο Alfonso Cuarón, ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους σκηνοθέτες, με ταινίες όπως Gravity, Children of Men, Roma (Όσκαρ Σκηνοθεσίας) και Y Tu Mamá También. Θεωρείται θεμελιώδης δημιουργός της λεγόμενης «χρυσής γενιάς» Μεξικανών σκηνοθετών (Iñárritu – Del Toro – Cuarón).

1997 – Κυκλοφορεί το “Good Will Hunting” (ΗΠΑ)

Το σενάριο των Matt Damon–Ben Affleck γίνεται φαινόμενο και οδηγεί και τους δύο σε Όσκαρ.

2008 – Η εκλογή Όμπαμα εμπνέει κύμα ντοκιμαντέρ & ταινιών

Αρκετοί δημιουργοί στις ΗΠΑ ανακοινώνουν στις 28/11 γυρίσματα και project για την ιστορική εκλογή του πρώτου Αφροαμερικανού προέδρου (σημαντικό για αναδρομικό πολιτιστικό πλαίσιο).

2016 – Netflix: κυκλοφορεί το “The Irishman” του Scorsese στο παραγωγικό στάδιο

Ανακοινώνεται επίσημα η προέλευση της χρηματοδότησης και η είσοδος του Netflix στο prestige cinema.

Η ανακοίνωση ότι ο Μάρτιν Σκορσέζε θα συνεργαζόταν με το Netflix για τον Irishman προκάλεσε τότε έναν πραγματικό μικρό σεισμό στον κινηματογραφικό κόσμο. Για πολλούς, η επιλογή ενός δημιουργού-σύμβολου της μεγάλης οθόνης να στραφεί σε μια πλατφόρμα streaming φάνταζε σχεδόν «ιεροσυλία». Κριτικοί και παραδοσιακοί θεσμοί των αιθουσών μίλησαν για πλήγμα στη συλλογική εμπειρία του σινεμά, βλέποντας στην κίνηση αυτή μια επικίνδυνη επιβεβαίωση ότι το μέλλον περνάει έξω από τις σκοτεινές αίθουσες.

Ο Σκορσέζε, όμως, υπερασπίστηκε ανοιχτά την επιλογή του, τονίζοντας πως κανένα στούντιο δεν τολμούσε να χρηματοδοτήσει ένα απαιτητικό, πανάκριβο έργο 3,5 ωρών χωρίς προφανή εμπορικά «ασφαλιστικά μέτρα». Το Netflix, από την άλλη, είδε την ευκαιρία να διεκδικήσει αξιοπιστία στο υψηλό σινεμά. Έτσι, η σύμπραξη έγινε — και μαζί της άνοιξε ένας ευρύτερος διάλογος για το ποιος ορίζει πλέον το κύρος, την καλλιτεχνική ελευθερία και το ίδιο το μέλλον της κινηματογραφικής τέχνης.

🎬 Trivia για το The Irishman

1. Έγινε ταινία επειδή… κανείς άλλος δεν το χρηματοδοτούσε

Το κόστος της τεχνολογίας απονεώωσης (de-aging) ήταν τόσο υψηλό που όλα τα παραδοσιακά στούντιο αρνήθηκαν να το αναλάβουν. Το Netflix ήταν ο μόνος «τολμηρός» παίκτης.

2. Είναι η πρώτη φορά που ο Σκορσέζε σκηνοθετεί τον Αλ Πατσίνο

Παρότι οι δύο μυθικές φιγούρες του αμερικανικού κινηματογράφου υπάρχουν για δεκαετίες στο ίδιο οικοσύστημα, δεν είχαν δουλέψει ποτέ μαζί μέχρι το The Irishman.

3. Ρεκόρ διάρκειας για τον Σκορσέζε

Με διάρκεια 3 ώρες και 29 λεπτά, είναι η μακρύτερη ταινία της καριέρας του – κάτι που ο ίδιος θεωρούσε απαραίτητο για να «αναπνεύσει» η ιστορία των δεκαετιών.

4. Ο Τζο Πέσι είπε “όχι” 50 φορές

Ο Joe Pesci είχε ουσιαστικά αποσυρθεί από την υποκριτική και αρνήθηκε δεκάδες φορές να πάρει τον ρόλο. Τελικά τον έπεισαν οι Σκορσέζε & Ντε Νίρο προσωπικά.

5. Ο ρόλος του Χόφα βασίζεται σε… φωνητικό υλικό

Ο Αλ Πατσίνο μελέτησε τον Jimmy Hoffa περισσότερο μέσα από ηχητικές καταγραφές παρά από εικόνες, γιατί δεν ήθελε να μιμηθεί την εμφάνιση όσο την «ενέργεια» και τον ρυθμό της ομιλίας του.

6. Οι ηθοποιοί έπαιζαν χωρίς σημάδια κίνησης

Το περίφημο de-aging έγινε χωρίς motion capture dots στο πρόσωπο. Ο Σκορσέζε δεν ήθελε να θυμίζει «βιντεοπαιχνίδι». Η ομάδα της ILM ανέπτυξε νέο σύστημα μόνο για την ταινία.

7. Πολύ λιγότερη βία από άλλες μαφιόζικες ταινίες

Αν και μαφιόζικη ιστορία, το Irishman έχει πολύ πιο λιτή, σχεδόν “αντιθεαματική” βία, επιλογή του Σκορσέζε για να δείξει τη φθορά και τη μοναξιά της γηρασμένης εγκληματικής ζωής.

8. Η cameo σκηνή του Action Bronson γυρίστηκε τελευταία στιγμή

Ο ράπερ Action Bronson εμφανίζεται ως… πράκτορας κηδειών. Η σκηνή προστέθηκε κυριολεκτικά μέσα σε λίγες ημέρες πριν κλειδώσει το μοντάζ.

9. Γυρίστηκε σε πάνω από 100 τοποθεσίες

Ο Σκορσέζε απέφυγε τα πολλά στούντιο. Η παραγωγή μετακινήθηκε ασταμάτητα σε Νέα Υόρκη, New Jersey, Pennsylvania και άλλα σημεία της Ανατολικής Ακτής.

10. Ο Ντε Νίρο τηλεφωνούσε στον πραγματικό Frank Sheeran

Ο Robert De Niro μίλησε πολλές φορές με τον Sheeran πριν τον θάνατό του, για να καταλάβει τον χαρακτήρα του – κάτι που έπαιξε σημαντικό ρόλο στη «σιωπηλή» υποκριτική του.

🎬 Trivia – The Bodyguard (1992)

1. Το σενάριο γραφόταν για… Steve McQueen & Diana Ross

Το αρχικό concept της δεκαετίας του ’70 προοριζόταν για το iconic δίδυμο McQueen–Ross. Το project πάγωσε για χρόνια μέχρι να το αναστήσει ο Kevin Costner.

2. Ο Κόστνερ επέλεξε τη Whitney χωρίς ακρόαση

Την ήθελε από την πρώτη στιγμή. Όλοι ανησυχούσαν λόγω απειρίας της στο σινεμά, αλλά ο Costner ήταν απόλυτος: «Είναι η ΜΟΝΑΔΙΚΗ για τον ρόλο».

3. Η αφίσα με τον Κόστνερ και τη Whitney… δεν είναι η Whitney

Στη διάσημη ασπρόμαυρη αφίσα, η γυναίκα στην αγκαλιά του Costner είναι stand-in, όχι η Whitney. Η πραγματική σκηνή δεν λήφθηκε ποτέ με την ίδια.

4. Το “I Will Always Love You” επιλέχθηκε κυριολεκτικά τελευταία στιγμή

Ο Costner πρότεινε το τραγούδι της Dolly Parton. Η Whitney αρχικά δίστασε λόγω ύφους, αλλά μετά από μια δοκιμή acapella… άλλαξε η ιστορία της ποπ μουσικής.

5. Το soundtrack έγινε το πιο εμπορικό όλων των εποχών

Με πάνω από 45 εκατομμύρια πωλήσεις παγκοσμίως, κατέχει ακόμη παγκόσμιο ρεκόρ.

6. Η Whitney τραγουδούσε live στο set

Παρότι στις περισσότερες μουσικές ταινίες γίνεται lip-sync, πολλές σκηνές γυρίστηκαν με ζωντανή φωνή, κάτι που έδωσε ρεαλισμό στον χαρακτήρα της Rachel Marron.

7. Ο Costner μοντάρισε προσωπικά κάποιες σκηνές

Επέμεινε να επιμηκύνει τη σιωπή σε κρίσιμες στιγμές για να αναδειχθεί η ένταση. Η σκηνή με το γράμμα στο τέλος είναι δική του ιδέα.

---

💃 Trivia – Dirty Dancing (1987)

1. Κανένα στούντιο δεν την ήθελε

Η ταινία θεωρήθηκε «πολύ μικρή», «πολύ ρομαντική», και «πολύ θηλυκή» για να γίνει εμπορική. Έγινε όμως μια από τις πιο επιτυχημένες ταινίες όλων των εποχών.

2. Το περίφημο lift… γυρίστηκε με τη μία

Η εμβληματική σκηνή της ανύψωσης στη λίμνη έγινε χωρίς πρόβα στο νερό. Ήταν παγωμένα και οι ηθοποιοί το έκαναν μία και καλή.

3. Jennifer Grey & Patrick Swayze είχαν… χημεία και τριβές

Οι δύο ηθοποιοί είχαν ένταση ανάμεσά τους από προηγούμενη συνεργασία. Αυτή η ψυχρή–θερμή ενέργεια προσέθεσε κάτι ιδιαίτερο στο αποτέλεσμα.

4. Το “Nobody puts Baby in a corner” παραλίγο να κοπεί

Ο Swayze θεωρούσε τη φράση «χαζή», αλλά τελικά γύρισαν τη σκηνή — και έγινε μια από τις πιο διάσημες ατάκες στην ιστορία του σινεμά.

5. Τα γυρίσματα έγιναν μέσα σε καύσωνα… αλλά η ταινία δείχνει δροσερή

Το ξενοδοχείο Mountain Lake Lodge είχε τρομερή ζέστη. Γι’ αυτό σε πολλές σκηνές οι ηθοποιοί ιδρώνουν φυσικά, παρότι στο σενάριο υποτίθεται ότι βρίσκονται στις αρχές του φθινοπώρου.

6. Ο Swayze έκανε όλα τα δικά του stunts

Χορός, άλματα, lifts — δεν χρησιμοποίησε ποτέ σώμα-διπλό. Ήταν επαγγελματίας χορευτής πριν γίνει σταρ του σινεμά.

7. Το αρχικό cut της ταινίας ήταν… καταστροφή

Πολλές σκηνές δεν λειτουργούσαν, μέχρι που ήρθε άλλο μοντάζ, άλλαξε ο ρυθμός και η ταινία μεταμορφώθηκε. Οι παραγωγοί λένε ότι «η μαγεία δημιουργήθηκε στο μοντάζ».

8. Το τραγούδι “(I’ve Had) The Time of My Life” γράφτηκε ειδικά για την ταινία

Και κέρδισε Όσκαρ. Μάλιστα, οι ερμηνευτές Bill Medley και Jennifer Warnes δεν είχαν συναντηθεί ποτέ πριν μπουν στο στούντιο.

Αλφόνσο Κουαρόν – Βιογραφικό με άξονα τις κορυφαίες ταινίες του

 

Ο Αλφόνσο Κουαρόν (γεν. 28 Νοεμβρίου 1961, Πόλη του Μεξικού) ανήκει στη «χρυσή τριάδα» των σύγχρονων Μεξικανών σκηνοθετών, μαζί με τους Αλεχάντρο Γκονζάλες Ινιάριτου και Γκιγιέρμο ντελ Τόρο. Η καριέρα του χαρακτηρίζεται από δημιουργικό ριζοσπαστισμό, τεχνική αριστοτεχνία και μια βαθιά ανθρωποκεντρική ματιά που διατρέχει όλα τα έργα του — από τα κοινωνικά δράματα μέχρι την επιστημονική φαντασία.

Ο Κουαρόν ξεχωρίζει για την ικανότητά του να μεταμορφώνει κάθε είδος στο οποίο καταπιάνεται. Από τη φαντασία μέχρι την πολιτική αλληγορία, οι ταινίες του συνδυάζουν συναισθηματικό βάθος, τεχνική δεξιοτεχνία και κοινωνική ευαισθησία. Η συμβολή του στη σύγχρονη κινηματογραφική γλώσσα θεωρείται θεμελιώδης, ενώ οι επιρροές του είναι πλέον ορατές σε πλήθος δημιουργών ανά τον κόσμο.

Y Tu Mamá También (2001)

Η ταινία που τον καθιέρωσε διεθνώς. Ένα road movie ενηλικίωσης που συνδυάζει πολιτική ματιά, ερωτισμό και ωμή αλήθεια. Το φιλμ χάρισε στον Κουαρόν παγκόσμια αναγνώριση, αλλά και υποψηφιότητα για Όσκαρ Σεναρίου μαζί με τον αδελφό του, Κάρλος.

Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (2004)

Ο Κουαρόν μεταμόρφωσε κυριολεκτικά τον κινηματογραφικό κόσμο του Χάρι Πότερ. Σκοτεινότερο ύφος, εφηβικός ρεαλισμός, νευρώδης κάμερα και πρωτοποριακό production design. Ακόμη και σήμερα θεωρείται από πολλούς το καλύτερο κεφάλαιο της σειράς.

Children of Men (2006)

Ίσως το πιο επιδραστικό sci-fi της δεκαετίας. Με την αντι-ουτοπική του ανθρωπολογία, τις καινοτόμες σεκάνς μονού πλάνου και την πολιτική του διάσταση, η ταινία έγινε σημείο αναφοράς για σκηνοθέτες και πανεπιστημιακές σχολές κινηματογράφου.

Gravity (2013)

Το έργο που του χάρισε το πρώτο Όσκαρ Σκηνοθεσίας. Μια τεχνική αποκάλυψη: επαναστατική χρήση ψηφιακής κάμερας, ήχου και 3D, με τον Κουαρόν να δημιουργεί μια σχεδόν «χορογραφημένη» εμπειρία επιβίωσης στο διάστημα. Η Sandra Bullock δίνει την καλύτερη ερμηνεία της καριέρας της.

Roma (2018)

Το πιο προσωπικό του έργο και η δεύτερη βράβευσή του με Όσκαρ Σκηνοθεσίας. Μια ασπρόμαυρη, ποιητική επιστροφή στα παιδικά του χρόνια στην Πόλη του Μεξικού. Το Roma θεωρείται αριστούργημα κοινωνικού ρεαλισμού και μία από τις σημαντικότερες ταινίες του σύγχρονου παγκόσμιου σινεμά.