Νατάσα Παμπρή
“Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί σημαντικά η συχνότητα και η σφοδρότητα ακραίων καιρικών φαινομένων ως άμεσο αποτέλεσμα της κλιματικής κρίσης. Η νέα αυτή πραγματικότητα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε θέτει ως άμεση προτεραιότητα την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της προσαρμογής των κοινοτήτων μας. Με απλά λόγια, θα πρέπει να θωρακίσουμε τις κοινότητες μας με τρόπους που να τις καθιστούν περισσότερο ανθεκτικές απέναντι στις προκλήσεις του ακραίου καιρού, μειώνοντας τις επιζήμιες και συχνά καταστροφικές επιπτώσεις αυτού. Σε αυτή την κατεύθυνση, θα πρέπει να επενδύσουμε ουσιαστικά και ειλικρινά στην εφαρμογή συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης που θα είναι άμεσα συνδεδεμένα με συγκεκριμένες ενέργειες των μηχανισμών πολιτικής προστασίας και των οποίων η πληροφορία θα είναι άμεσα προσβάσιμη σε όλους τους πολίτες. Εξίσου σημαντικό είναι να επενδύσουμε στην απόκτηση παιδείας πολιτικής προστασίας”.
Αυτό τόνισε μιλώντας στον Real Voice 99.5 και τη Νατάσα Παμπρή, ο Θοδωρής Γιάνναρος, φυσικός και πυρομετεωρολόγος στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Αναφερόμενος στο φετινό δύσκολο καλοκαίρι σε όλη την Ελλάδα, με τις πολλές πυρκαγιές που κατέκαψαν δάση και περιουσίες, ο πυρομετεωρολόγος κ. Γιάνναρος ανέφερε ότι “είχαμε ένα ακόμη δύσκολο καλοκαίρι με τις δασικές πυρκαγιές. Είναι αλήθεια ότι για ακόμη ένα καλοκαίρι είδαμε στην ουσία το ίδιο έργο στο οποίο είμαστε θεατές όλα τα προηγούμενα καλοκαίρια, να ξεκινάμε με δηλώσεις ετοιμότητας, με περισσότερα μέσα, με περισσότερη τεχνολογία, ωστόσο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού να καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε πολύ δύσκολα περιστατικά πυρκαγιών και δυστυχώς να έχουμε και πολύ μεγάλα νούμερα σε ότι αφορά τις καμένες εκτάσεις αυτή τη στιγμή στη χώρα μας. Είναι μία νέα πραγματικότητα, οι πυρκαγιές έχουν αλλάξει γιατί έχουμε αλλάξει το περιβάλλον μέσα στο οποίο αυτές εκδηλώνονται, έχουμε δηλαδή πολύ πιο ευνοϊκές συνθήκες για τη φωτιά ώστε όποτε εκδηλώνεται μία πυρκαγιά είναι συνήθως πολύ πιο εύκολο πλέον γι’ αυτήν να παίρνει διαστάσεις κι επομένως ο έλεγχος να είναι δύσκολος και σε ορισμένες περιπτώσεις ανεξέλεγκτος.
Αυτό το οποίο θα πρέπει άμεσα να κατανοήσουμε και δυστυχώς νομίζω ότι δεν το έχουμε κατανοήσει σε επίπεδο χώρας είναι ότι θα πρέπει να σταματήσουμε μόνο να επενδύουμε σε περισσότερη τεχνολογία, σε περισσότερα μέσα, σε περισσότερο ανθρώπινο δυναμικό και να αρχίσουμε να ακολουθούμε ένα πιο ολοκληρωμένο τρόπο για το πώς διαχειριζόμαστε τις δασικές πυρκαγιές. Πλέον οι πυρκαγιές δεν είναι ένα πρόβλημα που θ’ αντιμετωπίζουμε μόνο το καλοκαίρι, είναι ζήτημα χρόνου, είναι ζήτημα κάποιων χρόνων να αρχίσουμε ν’ αντιμετωπίζουμε σοβαρά περιστατικά ακόμη και κατά το χειμώνα, ακόμη και σε περιοχές της χώρας μας οι οποίες δεν είναι συνηθισμένες στις φωτιές.
Σε ότι αφορά το Νότιο Αιγαίο είναι γνωστό ότι είναι μία περιοχή η οποία έχει πληγεί στο παρελθόν από μεγάλα και πολύ καταστροφικά περιστατικά δασικών πυρκαγιών, ιδιαίτερα το νησί της Ρόδου, είναι μία περιοχή η οποία έχει αυξημένη συχνότητα εκδήλωσης πυρκαγιών. Είναι μία περιοχή η οποία χρειάζεται να σκύψουμε πάνω της, μαζί με άλλες περιοχές της χώρας μας οι οποίες εμφανίζουν μεγάλη τρωτότητα στο συγκεκριμένο φαινόμενο για να δούμε πώς θα εφαρμόσουμε αυτή την ολοκληρωμένη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών.
Δεν αρκούν πλέον τα περισσότερα μέσα, ούτε οι περισσότεροι πυροσβέστες, ούτε η περισσότερη τεχνολογία. Φυσικά και θα πρέπει να συνεχίσουμε να επενδύουμε σε αυτά γιατί θέλω να είμαι ξεκάθαρος ωστόσο χρειάζεται να το κάνουμε στα πλαίσια ενός πιο ολόκληρο εθνικού πλέον σχεδιασμού. Είναι συγκεκριμένα πράγματα αυτά τα οποία μπορούμε να κάνουμε, ωστόσο χρειάζεται να εμπιστευτούμε τη διαδικασία, να πιστέψουμε ότι αυτό είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να ακολουθηθεί για τα επόμενα πέντε με δέκα χρόνια τουλάχιστον ώστε να δούμε αποτελέσματα. Δεν υπάρχουν δηλαδή μαγικές λύσεις. Κάποια απλά πράγματα τα οποία θα πρέπει να κάνουμε και δυστυχώς δεν τα κάνουμε πέρα από το να αποκτήσουμε όλοι σαν Έλληνες πολίτες παιδεία στο πώς αντιδρούμε, το τι κάνουμε σε μία δασική πυρκαγιά, υπάρχουν συγκεκριμένα πράγματα τα οποία η πολιτεία μπορεί να κάνει, φυσικά με την υποστήριξη της επιστημονικής κοινότητας.
Το πρώτο είναι να καταγράφουμε τις αιτίες έναρξης των πυρκαγιών. Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή λεπτομερής δημόσια ανοικτή βάση δεδομένων ώστε να γνωρίζουμε οι δασικές πυρκαγιές που εκδηλώνονται στη χώρα μας, ποιο είναι το αίτιο τους. Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό διότι η γνώση αυτή μπορεί να μας βοηθήσει να περιορίσουμε τον κίνδυνο. Δεν είναι ότι έχουμε δύσκολες πυρομετεωρολογικές συνθήκες, αυτές υπάρχουν δυστυχώς ούτως ή άλλως. Ωστόσο μπορούμε να περιορίσουμε τον κίνδυνο, να γνωρίζουμε ότι π.χ. ξεσπούν οι περισσότερες πυρκαγιές από αγροτικές εργασίες ή από το δίκτυο μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας. Επομένως γνώση για τα αίτια έναρξης των πυρκαγιών και το δεύτερο πολύ σημαντικό επίσης δεν κάνουμε είναι να μετράμε τις πυρκαγιές μας, όχι πόσες είχαμε και τι στρέμματα κάψανε, αυτά είναι τα στατιστικά στοιχεία πολύ χρήσιμα για το μεσομακροπρόθεσμο σχεδιασμό μας, ωστόσο θα πρέπει να αρχίσουμε να μετράμε με τι ταχύτητα κινήθηκαν, τη θερμική ένταση είχανε, τι κάναμε εμείς στο πεδίο για να μπορέσουμε να τις ανακόψουμε ούτως ώστε αυτό το οποίο το Νοέμβρη θα ειπωθεί πάλι φέτος ότι πήραμε τα μαθήματα να είναι ουσιαστικό και πραγματικό και όχι λόγια του αέρα. Δίχως αυτά τα δεδομένα δεν μπορείς να πάρεις κανένα μάθημα από κανένα παρελθοντικό περιστατικό πυρκαγιάς. Από κει και πέρα έχουμε ήδη κάνει πάρα πολλά στο κομμάτι της καταστολής, υπάρχει πλέον και ο έγκαιρος εντοπισμός με τα drones, έχει δημιουργηθεί η ΕΜΟΔΕ, υπάρχει συνεχής ενίσχυση με νέα τεχνολογικά μέσα και είναι πράγματα τα οποία τεχνολογικά κάνουμε”, όπως τόνισε σχετικά.
Η χώρα μας δεν μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τις δασικές πυρκαγιές ως ένα καλοκαιρινό πρόβλημα. Η κλιματική κρίση έχει ήδη μετατρέψει τις δασικές πυρκαγιές σε μία διαρκή πρόκληση και κάθε καθυστέρηση κοστίζει ανθρώπινες ζωές, περιουσίες, δασικά οικοσυστήματα και πόρους που δεν ανακτώνται.
Σε τη σχέση με τη συνεργασία με τον Δήμο της Ρόδου, ο κ. Γιάνναρος τόνισε ότι “δεν είναι μία ακόμη συνεργασία όπως πολλές άλλες συνεργασίες οι οποίες γίνονται, είναι μία συνεργασία η οποία βασίζεται σε μία πάρα πολύ βαθιά πεποίθηση της δικιάς μας ομάδας ότι η επιστήμη έχει αξία μόνο όταν επιστρέφει στην κοινωνία και επίσης ότι η πολιτική προστασία στη χώρα μας θα έπρεπε να ξεκινάει από το επίπεδο του δήμου και να πηγαίνει προς τα πάνω και όχι από πάνω από το κεντρικό κράτος και να κατεβαίνει προς τα κάτω. Η συνεργασία με το δήμο της Ρόδου έγινε μετά από πρόσκληση του αντίστοιχου αυτοτελούς γραφείου και από τον αντιδήμαρχο Πολιτικής Προστασίας Μιχάλη Θωμάτο και αυτό το οποίο παρέχουμε στο δήμο καθημερινά είναι εξειδικευμένη πυρομετεωρολογική πληροφορία, πέρα δηλαδή από το χάρτη ο οποίος εκδίδεται από την πολιτική προστασία κι είναι ο επίσημος χάρτης με βάση τον οποίο το Πυροσβεστικό Σώμα κάνει τον σχεδιασμό του, ο Δήμος Ρόδου έχει πρόσβαση σε μία πιο λεπτομερή πληροφορία η οποία για το νησί της Ρόδου δίνει πιο λεπτομερώς πώς είναι η επικινδυνότητα, οι συνθήκες, πώς είναι η θερμοκρασία, οι άνεμοι, η υγρασία των βασικών καυσίμων, οι μεταβλητές οι οποίες παίζουν πολύ μεγάλο ρόλο και σε ότι αφορά το πόσο ευνοϊκές είναι οι συνθήκες για να ξεκινήσει μία πυρκαγιά πόσο ευάλωτη δηλ. είναι η βλάστηση στο ξεκίνημα μιας πυρκαγιάς αλλά κι αν ξεκινήσει μία πυρκαγιά από κει και πέρα πόσο ευνοϊκές είναι οι συνθήκες για την ανάπτυξη της ώστε να γίνει ένα δύσκολο περιστατικό. Και είναι μία δράση την οποία αυτή τη στιγμή παρέχουμε εθελοντικά”. Μέσα από την έρευνα και την άμεση επιστημονική υποστήριξη Δήμων όπως αυτός της Ρόδου, παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τις συνθήκες που μπορούν να μετατρέψουν ένα απλό περιστατικό σε καταστροφή!
“Η χώρα μας δεν μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τις δασικές πυρκαγιές ως ένα καλοκαιρινό πρόβλημα. Η κλιματική κρίση έχει ήδη μετατρέψει τις δασικές πυρκαγιές σε μία διαρκή πρόκληση και κάθε καθυστέρηση κοστίζει ανθρώπινες ζωές, περιουσίες, δασικά οικοσυστήματα και πόρους που δεν ανακτώνται”, σύμφωνα με όσα επισημαίνει.
Ακούστε εδώ αναλυτικά:
